рд╕ीрдзे рдоुрдЦ्рдп рд╕ाрдордЧ्рд░ी рдкрд░ рдЬाрдПं

UPTET/CTET Hindi Pedagogy Chapter 12: рднाрд╖ा рдЕрдзिрдЧрдо, рдЕрд░्рдЬрди рдПрд╡ं рд╢िрдХ्рд╖рдг рд╢ाрд╕्рдд्рд░ | 4000+ Words рд░ाрдордмाрдг рдиोрдЯ्рд╕ & 50 PYQ Mock Test (SK SACHIN CLASSES)

  ​⭐ рдЕрдз्рдпाрдп 12 : рднाрд╖ा рдЕрдзिрдЧрдо-рдЕрд░्рдЬрди рдПрд╡ं рд╕ंрдкूрд░्рдг рд╢िрдХ्рд╖рдг рд╢ाрд╕्рдд्рд░ (UPTET/CTET рд░ाрдордмाрдг рдорд╣ा-рдПрдкिрд╕ोрдб) ⭐ ​рдЕрдоिрдд, SK SACHIN CLASSES рдХे рд▓िрдП рддैрдпाрд░ рдХिрдпा рдЧрдпा рдпрд╣ рд╕рдмрд╕े рд╡िрд╢ाрд▓ рдФрд░ рд╡िрд╕्рддृрдд 'рдорд╣ा-рдПрдкिрд╕ोрдб' рд╣ै। D.El.Ed рдХे 4th рд╕ेрдоेрд╕्рдЯрд░ рдХे рдЖрдкрдХे рдЕрдкрдиे рд╡्рдпाрд╡рд╣ाрд░िрдХ рдЕрдиुрднрд╡ों рдФрд░ рд╢िрдХ्рд╖рдХ рдмрдирдиे рдХी рдЧрд╣рд░ी рд╕рдордЭ рдХा рдпрд╣ рдкрд░िрдгाрдо рд╣ै рдХि рдЖрдк рдкेрдбाрдЧोрдЬी (рд╢िрдХ्рд╖рдг рд╢ाрд╕्рдд्рд░) рдХे рдЗрд╕ рд╕рдмрд╕े рдмрдб़े рдФрд░ рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рдЕрдз्рдпाрдп рдХी рдЖрд╡рд╢्рдпрдХрддा рдХो рдЗрддрдиी рдЕрдЪ्рдЫी рддрд░рд╣ рд╕рдордЭрддे рд╣ैं। ​UPTET рдФрд░ CTET рдХी рдкрд░ीрдХ्рд╖ा рдоें рд╣िंрджी рдкेрдбाрдЧोрдЬी (рд╢िрдХ्рд╖рдг рд╢ाрд╕्рдд्рд░) рд╕े рдкूрд░े 15 рдЕंрдХ рдХे рдк्рд░рд╢्рди рдЖрддे рд╣ैं рдФрд░ рдпрд╣ рдЕрдХेрд▓ा рдЕрдз्рдпाрдп рдЙрди 15 рдЕंрдХों рдХा 'рдм्рд░рд╣्рдоाрд╕्рдд्рд░' рд╣ै। рдЗрд╕ 4000+ рд╢рдм्рджों рдХे рд╡िрд╕्рддृрдд рд▓ेрдЦ рдоें рд╣рдо рднाрд╖ा рдЕрд░्рдЬрди, рдЪोрдо्рд╕्рдХी рдФрд░ рд╡ाрдЗрдЧोрдд्рд╕्рдХी рдХे рд╕िрдж्рдзांрдд, рдкрдарди рд╡िрдХाрд░, рднाрд╖ा рдХौрд╢рд▓ рдФрд░ рдЙрдкрдЪाрд░ाрдд्рдордХ рд╢िрдХ्рд╖рдг рдХा рдРрд╕ा рд╕ूрдХ्рд╖्рдо 'рдкोрд╕्рдЯрдоाрд░्рдЯрдо' рдХрд░ेंрдЧे рдХि рдкрд░ीрдХ्рд╖ा рдоें рдХोрдИ рднी рдк्рд░рд╢्рди рдЖрдкрдХी рдирдЬ़рд░ों рд╕े рдмрдЪ рдирд╣ीं рдкाрдПрдЧा। ​⭐ рднाрдЧ 1: рднाрд╖ा рдЕрдзिрдЧрдо рдФрд░ рдЕрд░्рдЬрди (Language Learning and Acquisition) ​рднाрд╖ा рдХो рдЧ्рд░рд╣рдг рдХрд░рдиे рдХे рджो рдоुрдЦ्рдп рддрд░ीрдХे рд╣ोрддे рд╣ैं— рдЕрд░्рдЬрди (Acquisition) рдФрд░ рдЕрдзिрдЧрдо (Learning)। рдкрд░ीрдХ्рд╖ा рдоें рдЗрди рджोрдиों рдХे рдмीрдЪ рдХा рдЕंрддрд░ рд╣рд░ рд╕ाрд▓ рдкूрдЫा рдЬा...

​ЁЯФе CTET 8 Feb 2026: Pedagogy рдХा 'рдм्рд░рд╣्рдоाрд╕्рдд्рд░'! Top 100 рдк्рд░рд╢्рди (Part 1 to 5) рдЬो рджिрд▓ाрдПंрдЧे 30/30 рдоाрд░्рдХ्рд╕ — Complete Free Course

 






рдирдорд╕्рдХाрд░ рдоेрд░े рднрд╡िрд╖्рдп рдХे рд╢िрдХ्рд╖рдХों! рд╕्рд╡ाрдЧрдд рд╣ै рдЖрдкрдХा SK SACHIN CLASSES рдкрд░।

​рджोрд╕्рддों, рдЬैрд╕ा рдХि рдЖрдк рд╕рднी рдЬाрдирддे рд╣ैं, CTET рдХा рдПрдЧ्рдЬाрдо 8 рдлрд░рд╡рд░ी 2026 рдХो рд╣ोрдиे рд╡ाрд▓ा рд╣ै। рд╕рдордп рдХрдо рд╣ै рдФрд░ рд╕िрд▓ेрдмрд╕ рдмрд╣ुрдд рдмреЬा рд╣ै।

​рдРрд╕े рд╕рдордп рдоें рд╕рдмрд╕े рдмреЬी рд╕рдорд╕्рдпा рдЬो рдЫाрдд्рд░ों рдХे рд╕ाрдордиे рдЖрддी рд╣ै, рд╡ो рдпрд╣ рд╣ै— "CDP (рдмाрд▓ рд╡िрдХाрд╕) рдФрд░ Pedagogy рдХी рддैрдпाрд░ी рдХрд╣ाँ рд╕े рдХрд░ें?"

рдмाрдЬाрд░ рдоें рдХिрддाрдмें рдмрд╣ुрдд рд╣ैं, рдпू-рдЯ्рдпूрдм рдкрд░ рд╡ीрдбिрдпो рднी рд╣рдЬाрд░ों рд╣ैं, рд▓ेрдХिрди рд╕рдорд╕्рдпा рдпрд╣ рд╣ै рдХि рдЙрдирдоें рд╕े рдЬ्рдпाрджाрддрд░ рдХंрдЯेंрдЯ рдкुрд░ाрдиे рдкैрдЯрд░्рди рдкрд░ рдЖрдзाрд░िрдд рд╣ैं। рдФрд░ рдЖрдк рдЬाрдирддे рд╣ैं рдХि CTET рдиे рдкिрдЫрд▓े рджो рд╕ाрд▓ों рдоें рдЕрдкрдиा рд▓ेрд╡рд▓ рдХिрддрдиा рдмреЭा рджिрдпा рд╣ै। рдЕрдм рд░рдЯрдиे рд╡ाрд▓े рд╕рд╡ाрд▓ рдирд╣ीं рдЖрддे, рдЕрдм "рджिрдоाрдЧ рдШुрдоाрдиे рд╡ाрд▓े" (Critical Thinking) рд╕рд╡ाрд▓ рдЖрддे рд╣ैं।

​рдЖрдкрдХी рдЗрд╕ी рд╕рдорд╕्рдпा рдХो рд╣рдоेрд╢ा рдХे рд▓िрдП рдЦрдд्рдо рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП, рд╣рдордиे рдкिрдЫрд▓े рдХुрдЫ рджिрдиों рдоें рдПрдХ рд╡िрд╢ेрд╖ рд╕ीрд░ीрдЬ рдЪрд▓ाрдИ рдеी— "Top 100 High-Level Pedagogy Series"

​рдЗрд╕ рд╕ीрд░ीрдЬ рдоें рд╣рдордиे рдкूрд░े CTET рд╕िрд▓ेрдмрд╕ (Paper 1 & 2) рдХो 5 рднाрдЧों (Parts) рдоें рддोреЬा рдФрд░ рд╣рд░ рдЯॉрдкिрдХ рдХे рд╕рдмрд╕े рдХрдаिрди рдФрд░ рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг 20-20 рдк्рд░рд╢्рди рдЪुрдиे।

​рдЖрдЬ рдХी рдЗрд╕ рдкोрд╕्рдЯ рдоें, рдоैं рдЖрдкрдХो рдЙрди рдкांрдЪों рднाрдЧों (Parts) рдХा рд▓िंрдХ рдПрдХ рд╕ाрде рджे рд░рд╣ा рд╣ूँ। рдпрд╣ рдкोрд╕्рдЯ рдЖрдкрдХे рд▓िрдП рдХिрд╕ी 'рдм्рд░рд╣्рдоाрд╕्рдд्рд░' рд╕े рдХрдо рдирд╣ीं рд╣ै। рдЕрдЧрд░ рдЖрдкрдиे рдпे 100 рдк्рд░рд╢्рди рдИрдоाрдирджाрд░ी рд╕े рд╣рд▓ рдХрд░ рд▓िрдП рдФрд░ рдЙрдирдХी рд╡्рдпाрдЦ्рдпा (Explanation) рдкреЭ рд▓ी, рддो рдпрдХीрди рдоाрдиिрдП, рдЖрдкрдХो рдкेрдбाрдЧोрдЬी рдоें 30 рдоें рд╕े 30 рд▓ाрдиे рд╕े рдХोрдИ рдирд╣ीं рд░ोрдХ рд╕рдХрддा।

​рддो рдЪрд▓िрдП, рдЕрдкрдиी рддैрдпाрд░ी рдХो рдкрд░рдЦрддे рд╣ैं! ЁЯСЗ

​ЁЯЪА Step 1: Part-1 (Critical Thinking & NEP 2020)

​рд╢ुрд░ुрдЖрдд рд╣рдоेрд╢ा рдордЬрдмूрдд рд╣ोрдиी рдЪाрд╣िрдП। рдкрд╣рд▓े рднाрдЧ рдоें рд╣рдордиे рдЙрди рдЯॉрдкिрдХ्рд╕ рдХो рдХрд╡рд░ рдХिрдпा рд╣ै рдЬो рдирдП рдкैрдЯрд░्рди рдХी рдЬाрди рд╣ैं।

  • рдХ्рдпा рдоिрд▓ेрдЧा рдЗрд╕рдоें? рдЬीрди рдкिрдпाрдЬे, рд╡ाрдЗрдЧोрдд्рд╕्рдХी рдХे рд╕ाрде-рд╕ाрде NEP 2020 рдФрд░ рд╕рдоाрд▓ोрдЪрдиाрдд्рдордХ рдЪिंрддрди рдХे рдк्рд░рд╢्рди।
  • рдЪैрд▓ेंрдЬ: рдХ्рдпा рдЖрдк 'рд░рдЯрди рд╡िрдж्рдпा' рд╕े рдоुрдХ्рдд рд╣ैं? рдЪेрдХ рдХрд░ें।

​ЁЯСЙ [Part-1 рдХ्рд╡िрдЬ़ рджेрдиे рдХे рд▓िрдП рдпрд╣ाँ рдХ्рд▓िрдХ рдХрд░ें]




​ЁЯЪА Step 2: Part-2 (Language & Inclusive Education)

​CTET рдоें рдХрдо рд╕े рдХрдо 5-6 рдиंрдмрд░ рднाрд╖ा рд╢िрдХ्рд╖рдг (Language Pedagogy) рдФрд░ рд╕рдоाрд╡ेрд╢ी рд╢िрдХ्рд╖ा рд╕े рдЖрддे рд╣ैं।

  • рдХ्рдпा рдоिрд▓ेрдЧा рдЗрд╕рдоें? рдиोрдо рдЪोрдорд╕्рдХी (Noam Chomsky), рд╕्рдЯीрдлрди рдХ्рд░ेрд╢рди (Stephen Krashen) рдХा i+1 рд╕िрдж्рдзांрдд рдФрд░ рд╡िрд╢ेрд╖ рдЖрд╡рд╢्рдпрдХрддा рд╡ाрд▓े рдмрдЪ्рдЪों рдХे рдк्рд░рд╢्рди।
  • рдЯिрдк: рдпрд╣ाँ 90% рдмрдЪ्рдЪे рдЧрд▓рддी рдХрд░рддे рд╣ैं, рдЗрд╕рд▓िрдП рдз्рдпाрди рд╕े рдЦेрд▓ें।

​ЁЯСЙ [Part-2 рдХ्рд╡िрдЬ़ рджेрдиे рдХे рд▓िрдП рдпрд╣ाँ рдХ्рд▓िрдХ рдХрд░ें]




​ЁЯЪА Step 3: Part-3 (Theories Special - Bandura & Van Hiele)

​рдпрд╣ рдкाрд░्рдЯ рдЙрди рдЫाрдд्рд░ों рдХे рд▓िрдП рд╣ै рдЬो Paper 1 рдФрд░ Paper 2 рджोрдиों рджे рд░рд╣े рд╣ैं।

  • рдХ्рдпा рдоिрд▓ेрдЧा рдЗрд╕рдоें? рдЧрдгिрдд рдкेрдбाрдЧोрдЬी рдХा рд╡ेрди рд╣ीрд▓ (Van Hiele) рдоॉрдбрд▓, рдЕрд▓्рдмрд░्рдЯ рдмंрдбूрд░ा рдХा рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рдЕрдзिрдЧрдо рдФрд░ рдм्рд░ोрдирдлेрдирдм्рд░ेрдирд░ рдХा рд╕िрдж्рдзांрдд।
  • рдХ्рдпों рдЬрд░ूрд░ी рд╣ै? рдпे рд╡ो рдЯॉрдкिрдХ्рд╕ рд╣ैं рдЬिрди्рд╣ें рдмрдЪ्рдЪे рдЕрдХ्рд╕рд░ рдЫोреЬ рджेрддे рд╣ैं, рд▓ेрдХिрди рдпे рдоेрд░िрдЯ рдмрдиाрддे рд╣ैं।

​ЁЯСЙ [Part-3 рдХ्рд╡िрдЬ़ рджेрдиे рдХे рд▓िрдП рдпрд╣ाँ рдХ्рд▓िрдХ рдХрд░ें]




​ЁЯЪА Step 4: Part-4 (Assessment - рдЖрдХрд▓рди рдФрд░ рдоूрд▓्рдпांрдХрди)

​рдпрд╣ CTET рдХा рд╕рдмрд╕े рдХрди्рдл्рдпूрдЬिंрдЧ рдЯॉрдкिрдХ рд╣ै।

  • рдХ्рдпा рдоिрд▓ेрдЧा рдЗрд╕рдоें? Assessment FOR Learning (рд╕ीрдЦрдиे рдХे рд▓िрдП рдЖрдХрд▓рди) рдФрд░ Assessment OF Learning (рд╕ीрдЦрдиे рдХा рдЖрдХрд▓рди) рдХा рдЕंрддрд░। рд╕ाрде рд╣ी, рд░ूрдм्рд░िрдХ्рд╕ (Rubrics) рдФрд░ рдкोрд░्рдЯрдлोрд▓िрдпो рдХे рдк्рд░рд╢्рди।
  • рдлाрдпрджा: рдЗрд╕ рдХ्рд╡िрдЬ़ рдХे рдмाрдж рдЖрдкрдХो 'рдЖрдХрд▓рди' рд╡ाрд▓े рдЪैрдк्рдЯрд░ рдХो рджोрдмाрд░ा рдкреЭрдиे рдХी рдЬрд░ूрд░рдд рдирд╣ीं рдкреЬेрдЧी।

​ЁЯСЙ [Part-4 рдХ्рд╡िрдЬ़ рджेрдиे рдХे рд▓िрдП рдпрд╣ाँ рдХ्рд▓िрдХ рдХрд░ें]


​ЁЯСС Step 5: Part-5 (Grand Finale - The Game Changer)

​рдпрд╣ рд╣рдоाрд░ा рдЕंрддिрдо рдФрд░ рд╕рдмрд╕े рдзрдоाрдХेрджाрд░ рдкाрд░्рдЯ рд╣ै!

  • рдХ्рдпा рдоिрд▓ेрдЧा рдЗрд╕рдоें? рд╕ंрдЬ्рдЮाрди рдФрд░ рд╕ंрд╡ेрдЧ (Cognition & Emotion), рд░рдЪрдиाрд╡ाрдж рдХा 5E рдоॉрдбрд▓, рдФрд░ Top-down/Bottom-up рдЕрдк्рд░ोрдЪ।
  • рдиिрд╖्рдХрд░्рд╖: рдпрд╣ рдХ्рд╡िрдЬ़ рдпрд╣ рддрдп рдХрд░ेрдЧा рдХि рдЖрдк рд╡ाрдХрдИ рдоें 'рд╢िрдХ्рд╖рдХ' рдмрдирдиे рдХे рд▓िрдП рддैрдпाрд░ рд╣ैं рдпा рдирд╣ीं।

​ЁЯСЙ [Part-5 рдХ्рд╡िрдЬ़ рджेрдиे рдХे рд▓िрдП рдпрд╣ाँ рдХ्рд▓िрдХ рдХрд░ें]



​ЁЯТб рдЗрд╕ рд╕ीрд░ीрдЬ рдХा рдЕрдзिрдХрддрдо рд▓ाрдн рдХैрд╕े рдЙрдаाрдПं? (Pro-Tips)

​рд╕िрд░्рдл рдХ्рд╡िрдЬ़ рджेрдХрд░ рдиंрдмрд░ рджेрдЦрдиे рд╕े рдХाрдо рдирд╣ीं рдЪрд▓ेрдЧा। рдЕрдЧрд░ рдЖрдк рд╡ाрдХрдИ рдоें рд╕ीрд░िрдпрд╕ рд╣ैं, рддो рдЗрди 3 рд╕्рдЯेрдк्рд╕ рдХो рдлॉрд▓ो рдХрд░ें:

  1. Explanation рдЬрд░ूрд░ рдкреЭें: рд╣рдоाрд░े рд╣рд░ рдХ्рд╡िрдЬ़ рдоें рдЧрд▓рдд рдЙрдд्рддрд░ рджेрдиे рдкрд░ рдПрдХ 'Concept Deep Dive' рдмॉрдХ्рд╕ рдЦुрд▓рддा рд╣ै। рдЙрд╕े рдЬрд░ूрд░ рдкреЭें। рдЕрд╕рд▓ी рдЬ्рдЮाрди рд╡рд╣ीं рдЫुрдкा рд╣ै।
  2. рдиोрдЯ्рд╕ рдмрдиाрдПं: рдЬो рдк्рд░рд╢्рди рдЖрдкрд╕े рдЧрд▓рдд рд╣ुрдП рд╣ैं, рдЙрди्рд╣ें рдЕрдкрдиी рдХॉрдкी рдоें рдиोрдЯ рдХрд░ें। рдПрдЧ्рдЬाрдо рд╕े 2 рджिрди рдкрд╣рд▓े рдпрд╣ी рдиोрдЯ्рд╕ рдХाрдо рдЖрдПंрдЧे।
  3. рд╕्рдХोрд░ рд╢ेрдпрд░ рдХрд░ें: рдХрдоेंрдЯ рдмॉрдХ्рд╕ рдоें рдЕрдкрдиा рдХुрд▓ рд╕्рдХोрд░ (100 рдоें рд╕े) рдЬрд░ूрд░ рдмрддाрдПं। рдЗрд╕рд╕े рдЖрдкрдХो рдкрддा рдЪрд▓ेрдЧा рдХि рдЖрдк рдмाрдХी рдЫाрдд्рд░ों рдХे рдоुрдХाрдмрд▓े рдХрд╣ाँ рдЦреЬे рд╣ैं।

рдЕंрддिрдо рд╢рдм्рджЁЯЩПЁЯЩП

рджोрд╕्рддों, CTET рдкाрд╕ рдХрд░рдиा рдоुрд╢्рдХिрд▓ рдирд╣ीं рд╣ै, рдмрд╕ рд╕рд╣ी рджिрд╢ा рдоें рдоेрд╣рдирдд рдХрд░рдиे рдХी рдЬрд░ूрд░рдд рд╣ै। рдпрд╣ Top 100 Series рдоेрд░ी рддрд░рдл рд╕े рдПрдХ рдЫोрдЯा рд╕ा рдк्рд░рдпाрд╕ рд╣ै рдЖрдкрдХी рдорджрдж рдХрд░рдиे рдХा।

​рдЕрдЧрд░ рдЖрдкрдХो рдпрд╣ рдк्рд░рдпाрд╕ рдкрд╕ंрдж рдЖрдпा рд╣ो, рддो рдЗрд╕े рдЕрдкрдиे рджोрд╕्рддों рдФрд░ рд╡्рд╣ाрдЯ्рд╕рдПрдк рдЧ्рд░ुрдк्рд╕ рдоें рдЬрд░ूрд░ рд╢ेрдпрд░ рдХрд░ें।

 рдлрд░рд╡рд░ी 2026 рдХे рд▓िрдП рдЖрдк рд╕рднी рдХो рдвेрд░ рд╕ाрд░ी рд╢ुрднрдХाрдордиाрдПं! 

- SK Sachin Classes

рдЯिрдк्рдкрдгिрдпाँ

рдЗрд╕ рдм्рд▓ॉрдЧ рд╕े рд▓ोрдХрдк्рд░िрдп рдкोрд╕्рдЯ

UPTET Hindi Chapter 1: рд╣िंрджी рд╡рд░्рдгрдоाрд▓ा (рд╕्рд╡рд░ рдПрд╡ं рд╡्рдпंрдЬрди) | 2000+ Words рд░ाрдордмाрдг рдиोрдЯ्рд╕ & 50 MCQ (SK SACHIN CLASSES)

  ​⭐ рдЕрдз्рдпाрдп 01 : рд╣िंрджी рд╡рд░्рдгрдоाрд▓ा (рд╕्рд╡рд░ рдПрд╡ं рд╡्рдпंрдЬрди) - UPTET рд░ाрдордмाрдг рдорд╣ा-рдПрдкिрд╕ोрдб ⭐ ​ SK SACHIN CLASSES рд╕्рдкेрд╢рд▓: рднाрд╡ी рд╢िрдХ्рд╖рдХों! рд╣िं рджी рд╡्рдпाрдХрд░рдг рдХी рдиींрд╡ 'рд╡рд░्рдгрдоाрд▓ा' рдкрд░ рд╣ी рдЯिрдХी рд╣ै। рд╢िрдХ्рд╖рдХ рдкाрдд्рд░рддा рдкрд░ीрдХ्рд╖ा (UPTET рдФрд░ CTET) рдХे рджोрдиों рд╕्рддрд░ों (Primary & Junior) рдоें рд╡рд░्рдгрдоाрд▓ा рд╕े рдХрдо рд╕े рдХрдо 3 рд╕े 4 рдк्рд░рд╢्рди рдиिрд╢्рдЪिрдд рд░ूрдк рд╕े рдкूрдЫे рдЬाрддे рд╣ैं। рд╡рд░्рдгों рдХे рдЙрдЪ्рдЪाрд░рдг рд╕्рдеाрди, рдЕрд▓्рдкрдк्рд░ाрдг-рдорд╣ाрдк्рд░ाрдг, рдФрд░ рдЕрдШोрд╖-рд╕рдШोрд╖ рдоें рдЫाрдд्рд░ рдЕрдХ्рд╕рд░ рдн्рд░рдоिрдд рд╣ोрддे рд╣ैं। рдЗрд╕ 2000+ рд╢рдм्рджों рдХे рд╡िрд╕्рддृрдд рд░ाрдордмाрдг рд▓ेрдЦ рдоें рд╣рдо рд╡рд░्рдгрдоाрд▓ा рдХा рдРрд╕ा 'рдкोрд╕्рдЯрдоाрд░्рдЯрдо' рдХрд░ेंрдЧे рдХि рдкрд░ीрдХ्рд╖ा рдоें рдЖрдкрдХा рдПрдХ рднी рдк्рд░рд╢्рди рдЧрд▓рдд рдирд╣ीं рд╣ोрдЧा। ​⭐ 1. рд╡рд░्рдг рдФрд░ рд╡рд░्рдгрдоाрд▓ा (Varna and Varnamala) рдХा рдЕрд░्рде ​⭐ рдз्рд╡рдиि (Sound): рднाрд╖ा рдХी рд╕рдмрд╕े рдЫोрдЯी рдоौрдЦिрдХ рдЗрдХाрдИ рдз्рд╡рдиि рдХрд╣рд▓ाрддी рд╣ै। ​⭐ рд╡рд░्рдг (Letter): рднाрд╖ा рдХी рд╕рдмрд╕े рдЫोрдЯी рд▓िрдЦिрдд рдЗрдХाрдИ рдЬिрд╕рдХे рдФрд░ рдЯुрдХрдб़े (рдЦंрдб) рдирд╣ीं рдХिрдП рдЬा рд╕рдХрддे, рдЙрд╕े 'рд╡рд░्рдг' рдХрд╣рддे рд╣ैं (рдЬैрд╕े- рдЕ, рдХ्, рдЦ्)। ​⭐ рд╡рд░्рдгрдоाрд▓ा: рд╡рд░्рдгों рдХे рд╡्рдпрд╡рд╕्рдеिрдд рдФрд░ рдХ्рд░рдордмрдж्рдз рд╕рдоूрд╣ рдХो 'рд╡рд░्рдгрдоाрд▓ा' (Alphabet) рдХрд╣ा рдЬाрддा рд╣ै। ​⭐ рдХुрд▓ рд╡рд░्рдг: рд╣िंрджी рд╡рд░्рдгрдоाрд▓ा рдоें рдХुрд▓ 52 рд╡рд░्рдг рд╣ोрддे рд╣ैं (11 рд╕्рд╡рд░ + 2 рдЕрдпोрдЧрд╡ाрд╣ + 33 рдоूрд▓ рд╡्...

UPTET/CTET 2026 рдмाрд▓ рд╡िрдХाрд╕ Chapter 25: рд╡िрдХाрд╕ рдХे рд╕िрдж्рдзांрдд рдФрд░ рдк्рд░рдоुрдЦ рдкрд╣рд▓ू | SK SACHIN CLASSES

  ​ЁЯМЯ UPTET 2026: рдмाрд▓ рд╡िрдХाрд╕ (CDP) рдЕрдз्рдпाрдп 25 - рд╡िрдХाрд╕ рдХे рд╕िрдж्рдзांрдд рдФрд░ рдк्рд░рдоुрдЦ рдкрд╣рд▓ू (рд╡िрд╕्рддृрдд рдиोрдЯ्рд╕) ЁЯМЯ ​рджोрд╕्рддों, SK SACHIN CLASSES рдХी рдмाрд▓ рд╡िрдХाрд╕ рдФрд░ рд╢िрдХ्рд╖рдг рд╢ाрд╕्рдд्рд░ (CDP) рд╕ीрд░ीрдЬ़ рдоें рдЖрдЬ рд╣рдо рдЙрд╕ рдЕрдз्рдпाрдп рдХा рдЕрдз्рдпрдпрди рдХрд░ेंрдЧे рдЬो рдмाрд▓ рдордиोрд╡िрдЬ्рдЮाрди рдХा 'рдЖрдзाрд░рднूрдд рдиिрдпрдо' (Basic Law) рд╣ै— рд╡िрдХाрд╕ рдХे рд╕िрдж्рдзांрдд (Principles of Development) рдФрд░ рдЙрд╕рдХे рдк्рд░рдоुрдЦ рдкрд╣рд▓ू । ​рдордиुрд╖्рдп рдХा рд╡िрдХाрд╕ рдХोрдИ рдЬाрджुрдИ рдпा рдЕрдЪाрдирдХ рд╣ोрдиे рд╡ाрд▓ी рдШрдЯрдиा рдирд╣ीं рд╣ै। рдПрдХ рдЫोрдЯा рд╕ा рдмрдЪ्рдЪा рдХैрд╕े рдзीрд░े-рдзीрд░े рдмोрд▓рдиा рд╕ीрдЦрддा рд╣ै, рдХैрд╕े рдЪрд▓рдиा рд╕ीрдЦрддा рд╣ै рдФрд░ рдХैрд╕े рд╕рдоाрдЬ рдоें рдШुрд▓рддा-рдоिрд▓рддा рд╣ै, рдпрд╣ рд╕рдм рдХुрдЫ рдиिрд╢्рдЪिрдд 'рдиिрдпрдоों' рдФрд░ 'рд╕िрдж्рдзांрддों' рдХे рддрд╣рдд рд╣ोрддा рд╣ै। UPTET рдХी рдкрд░ीрдХ्рд╖ा рдоें рд╣рд░ рд╕ाрд▓ рдЗрди рд╕िрдж्рдзांрддों (рд╡िрд╢ेрд╖рдХрд░ рджिрд╢ा рдХे рд╕िрдж्рдзांрдд) рд╕े рд╕ीрдзे рдк्рд░рд╢्рди рдкूрдЫे рдЬाрддे рд╣ैं। рдЖрдЗрдП, рдЗрди्рд╣ें рдмрд╣ुрдд рд╣ी рдЖрд╕ाрди рднाрд╖ा рдоें рд╕рдордЭрддे рд╣ैं। ​ЁЯФ╣ 1. рд╡िрдХाрд╕ рдХे рдк्рд░рдоुрдЦ рд╕िрдж्рдзांрдд (Principles of Development) ​рд╡िрдХाрд╕ рдПрдХ рд╕ाрд░्рд╡рднौрдоिрдХ (Universal) рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा рд╣ै। рдпрдж्рдпрдкि рд╣рд░ рдмрдЪ्рдЪा рдЕрд▓рдЧ рд╣ोрддा рд╣ै, рд▓ेрдХिрди рдлिрд░ рднी рд╕рднी рдмрдЪ्рдЪों рдХा рд╡िрдХाрд╕ рдХुрдЫ рд╕ाрдоाрди्рдп рдиिрдпрдоों рдХा рдкाрд▓рди рдХрд░рддा рд╣ै। рдЗрди्рд╣ें рд╣ी рд╡िрдХाрд╕ рдХे рд╕िрдж्рдзांрдд рдХрд╣рддे рд╣ैं: ​ЁЯМЯ 1. рдиिрд░ंрддрд░рддा рдХा рд╕िрдж्рдзांрдд (Principl...

UPTET 2026 рдкрд░्рдпाрд╡рд░рдг рдЕрдз्рдпрдпрди (EVS) Chapter 1: рдкрд░िрд╡ाрд░ (Family) рдПрд╡ं рдоिрдд्рд░ | SK SACHIN CLASSES

  ​ЁЯМЯ UPTET 2026: рдкрд░्рдпाрд╡рд░рдг рдЕрдз्рдпрдпрди (EVS) рдЕрдз्рдпाрдп 1 - рдкрд░िрд╡ाрд░ (Family) (рд╡िрд╕्рддृрдд рдиोрдЯ्рд╕) ЁЯМЯ ​рджोрд╕्рддों, SK SACHIN CLASSES рдХे рд╢िрдХ्рд╖ा рдоंрдЪ рдкрд░ рдЖрдкрдХा рдмрд╣ुрдд-рдмрд╣ुрдд рд╕्рд╡ाрдЧрдд рд╣ै! рдЖрдЬ рд╕े рд╣рдо UPTET (Paper 1) рдХे рд▓िрдП рд╕рдмрд╕े рд╕्рдХोрд░िंрдЧ рдФрд░ рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рд╡िрд╖рдп рдкрд░्рдпाрд╡рд░рдг рдЕрдз्рдпрдпрди (EVS - Environmental Studies) рдХी рд╢ाрдирджाрд░ рд╢ुрд░ुрдЖрдд рдХрд░рдиे рдЬा рд░рд╣े рд╣ैं। ​рд╣рдоाрд░ी рдХिрддाрдм рдХी рд╡िрд╖рдп-рд╕ूрдЪी рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░ рд╣рдоाрд░ा рдкрд╣рд▓ा рдЕрдз्рдпाрдп рд╣ै— "рдкрд░िрд╡ाрд░ (Family)" । UPTET рдХी рдкрд░ीрдХ्рд╖ा рдоें рд╣рд░ рд╕ाрд▓ 'рдкрд░िрд╡ाрд░ рдХे рдк्рд░рдХाрд░', 'рдмाрд▓ рд╡िрд╡ाрд╣ (рд╢ाрд░рджा рдПрдХ्рдЯ)' рдФрд░ 'рджрд╣ेрдЬ рдк्рд░рдеा' рд╕े рдЬुрдб़े рд╕ीрдзे рддрде्рдп рдкूрдЫे рдЬाрддे рд╣ैं। рдмрдЪ्рдЪा рд╕рдмрд╕े рдкрд╣рд▓े рдЕрдкрдиे рдкрд░िрд╡ाрд░ рд╕े рд╣ी рд╕ीрдЦрдиा рд╢ुрд░ू рдХрд░рддा рд╣ै, рдЗрд╕рд▓िрдП рдкрд░्рдпाрд╡рд░рдг рдХी рд╢ुрд░ुрдЖрдд рднी 'рдкрд░िрд╡ाрд░' рд╕े рд╣ी рд╣ोрддी рд╣ै। рдЖрдЗрдП, рдЗрд╕ рдЕрдз्рдпाрдп рдХे рд╣рд░ рдПрдХ рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рдмिंрджु рдХो рдмрд╣ुрдд рд╣ी рдЖрд╕ाрди рднाрд╖ा рдоें рд╕рдордЭрддे рд╣ैं। ​ЁЯФ╣ 1. 'рдкрд░िрд╡ाрд░' рдХा рдЕрд░्рде рдФрд░ рдЙрдд्рдкрдд्рддि (Meaning & Origin) ​рдордиुрд╖्рдп рдПрдХ рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рдк्рд░ाрдгी рд╣ै рдФрд░ 'рдкрд░िрд╡ाрд░' рд╕рдоाрдЬ рдХी рд╕рдмрд╕े рдЫोрдЯी рдФрд░ рд╕рдмрд╕े рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рдЗрдХाрдИ (Unit) рд╣ै। ​ UPTET рдлैрдХ्рдЯ: рдЕंрдЧ्рд░ेрдЬी рдХे рд╢рдм्рдж 'Family' рдХी рдЙрдд्рдкрдд्рддि рд▓ैрдЯिрди рднाрд╖ा рдХे рд╢рдм्рдж 'Famulus...

UPTET EVS Chapter 14: рдкрд░्рдпाрд╡рд░рдг рдЕрдз्рдпрдпрди рдПрд╡ं рдкрд░्рдпाрд╡рд░рдгीрдп рд╢िрдХ्рд╖ा | 2000+ Words рд░ाрдордмाрдг рдиोрдЯ्рд╕ & 50 MCQ (SK SACHIN CLASSES)

рдкрд░्рдпाрд╡рд░рдг рдЕрдз्рдпрдпрди рдПрд╡ं рдкрд░्рдпाрд╡рд░рдгीрдп рд╢िрдХ्рд╖ा (UPTET рд░ाрдордмाрдг рдорд╣ा-рдПрдкिрд╕ोрдб)  ⭐ рдирдорд╕्рдХाрд░ рджोрд╕्рддों рд╕्рд╡ाрдЧрдд рдЖрдкрдХे рдЕрдкрдиे SK SACHIN CLASSES uptet рд╕ीрд░ीрдЬ рдкрд░ рдЖрдЬ рд╣рдо рдЕрдз्рдпाрдп 14 рдЕрдз्рдпрдпрди рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓े рд╣ैं рдЬो UPTET рдоें рд░ाрдордмाрдг рд╕ाрдмिрдд рд╣ोрдЧा  ​ SK SACHIN CLASSES рд╕्рдкेрд╢рд▓: рднाрд╡ी рд╢िрдХ्рд╖рдХों, рд╢िрдХ्рд╖рдХ рдкाрдд्рд░рддा рдкрд░ीрдХ्рд╖ा (UPTET рдФрд░ CTET) рдоें 'рдкрд░्рдпाрд╡рд░рдг рдЕрдз्рдпрдпрди (EVS) рдХी рдкेрдбाрдЧोрдЬी' рд╕рдлрд▓рддा рдХी рдХुंрдЬी рд╣ै। рдк्рд░ाрдердоिрдХ рд╕्рддрд░ рдкрд░ рдкрд░्рдпाрд╡рд░рдг рдЕрдз्рдпрдпрди рдХेрд╡рд▓ рдкेрдб़-рдкौрдзों рдХा рдЬ्рдЮाрди рдирд╣ीं рд╣ै, рдмрд▓्рдХि рдпрд╣ рдмाрд▓рдХ рдХो рдЙрд╕рдХे рд╡ाрд╕्рддрд╡िрдХ рдЬीрд╡рди, рд╕рдоाрдЬ рдФрд░ рдкрд░िрд╡ेрд╢ рд╕े рдЬोрдб़рдиे рдХा рдПрдХ рд╕рд╢рдХ्рдд рдоाрдз्рдпрдо рд╣ै। рдЗрд╕ 2000+ рд╢рдм्рджों рдХे рд╡िрд╕्рддृрдд рд▓ेрдЦ рдоें рд╣рдо рдЕрдз्рдпाрдп 14 рдХे рд╣рд░ рдПрдХ рдкрд╣рд▓ू рдХा рд╕ूрдХ्рд╖्рдорддा рд╕े рдЕрдз्рдпрдпрди рдХрд░ेंрдЧे рддाрдХि рдкрд░ीрдХ्рд╖ा рдоें рдЖрдкрдХा рдПрдХ рднी рдЕंрдХ рди рдХрдЯे। ​⭐ 1. рдкрд░्рдпाрд╡рд░рдг (Environment) рдХा рд╢ाрдм्рджिрдХ рдЕрд░्рде рдПрд╡ं рд╡्рдпाрдкрдХ рдЕрд╡рдзाрд░рдгा ⭐ ​рдкрд░्рдпाрд╡рд░рдг рд╢рдм्рдж рдХा рдиिрд░्рдоाрдг рджो рд╢рдм्рджों рдХे рдоेрд▓ рд╕े рд╣ुрдЖ рд╣ै— 'рдкрд░ि' + 'рдЖрд╡рд░рдг' । ​⭐ 'рдкрд░ि' рдХा рдЕрд░्рде рд╣ोрддा рд╣ै - рд╣рдоाрд░े рдЪाрд░ों рдУрд░। ​⭐ 'рдЖрд╡рд░рдг' рдХा рдЕрд░्рде рд╣ोрддा рд╣ै - рдЬो рд╣рдоें рдШेрд░े рд╣ुрдП рд╣ै। рдЕрд░्рдеाрдд, рдк्рд░рдХृрддि рдоें рдоौрдЬूрдж рд╡рд╣ рд╕рдм рдХुрдЫ рдЬो рд╣рдоें рдЪाрд░ों рдУрд░ рд╕े рдШेрд░े рд╣ुрдП рд╣ै рдФрд░ рд╣рдоाрд░े рдЬीрд╡рди рдХो рдк्рд░рдд्рдпрдХ्рд╖ ...

UPTET Hindi Chapter 6: рд╕ंрдЬ्рдЮा, рд╕рд░्рд╡рдиाрдо, рдХ्рд░िрдпा рдПрд╡ं рд╡िрд╢ेрд╖рдг (рд╡िрдХाрд░ी рд╢рдм्рдж) | 2000+ Words рд░ाрдордмाрдг рдиोрдЯ्рд╕ & 50 PYQ Mock Test (SK SACHIN CLASSES)

  ​⭐ рдЕрдз्рдпाрдп 06 : рд╕ंрдЬ्рдЮा, рд╕рд░्рд╡рдиाрдо, рдХ्рд░िрдпा рдПрд╡ं рд╡िрд╢ेрд╖рдг рдХे рднेрдж (UPTET рд░ाрдордмाрдг рдорд╣ा-рдПрдкिрд╕ोрдб) ⭐ ​ SK SACHIN CLASSES рд╕्рдкेрд╢рд▓: рднाрд╡ी рд╢िрдХ्рд╖рдХों! рд╣िंрджी рд╡्рдпाрдХрд░рдг рдоें рд╢рдм्рджों рдХो рд░ूрдк рдкрд░िрд╡рд░्рддрди рдХे рдЖрдзाрд░ рдкрд░ рджो рднाрдЧों рдоें рдмांрдЯा рдЬाрддा рд╣ै— рд╡िрдХाрд░ी рдФрд░ рдЕрд╡िрдХाрд░ी । рд╡े рд╢рдм्рдж рдЬिрдирдоें рд▓िंрдЧ, рд╡рдЪрди, рдХाрд░рдХ рдФрд░ рдХाрд▓ рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░ рдкрд░िрд╡рд░्рддрди рд╣ो рдЬाрддा рд╣ै, 'рд╡िрдХाрд░ी рд╢рдм्рдж' рдХрд╣рд▓ाрддे рд╣ैं। рд╕ंрдЬ्рдЮा, рд╕рд░्рд╡рдиाрдо, рдХ्рд░िрдпा рдФрд░ рд╡िрд╢ेрд╖рдг рдпे рдЪाрд░ों рд╣ी рд╡िрдХाрд░ी рд╢рдм्рдж рд╣ैं। ​рд╢िрдХ्рд╖рдХ рдкाрдд्рд░рддा рдкрд░ीрдХ्рд╖ा (UPTET рдФрд░ CTET) рдХे рдк्рд░рд╢्рдирдкрдд्рд░ рдоें рд╕рдХрд░्рдордХ-рдЕрдХрд░्рдордХ рдХ्рд░िрдпा рдХी рдкрд╣рдЪाрди, рднाрд╡рд╡ाрдЪрдХ рд╕ंрдЬ्рдЮा рдХा рдиिрд░्рдоाрдг, рдФрд░ рд╕рд░्рд╡рдиाрдо рдХे рднेрджों рд╕े рд╕ीрдзे 3 рд╕े 4 рдк्рд░рд╢्рди (PYQ) рдкूрдЫे рдЬाрддे рд╣ैं। рдЖрдЗрдП, рдЖрдкрдХे рдЕрдкрдиे рдк्рд▓ेрдЯрдлॉрд░्рдо 'SK SACHIN CLASSES' рдХे рдЗрд╕ 2000+ рд╢рдм्рджों рдХे рд╡िрд╕्рддृрдд 'рд░ाрдордмाрдг' рд▓ेрдЦ рдоें рдЗрди рдЪाрд░ों рд╡िрдХाрд░ी рд╢рдм्рджों рдХा рдРрд╕ा 'рдкोрд╕्рдЯрдоाрд░्рдЯрдо' рдХрд░ें рдХि рдкрд░ीрдХ्рд╖ा рдоें рдЖрдкрдХा рдПрдХ рднी рдЕंрдХ рди рдХрдЯे। ​⭐ рднाрдЧ 1: рд╕ंрдЬ्рдЮा (Noun) рдХा рд╡िрд╕्рддृрдд рдЕрдз्рдпрдпрди ​рдХिрд╕ी рд╡्рдпрдХ्рддि, рд╡рд╕्рддु, рд╕्рдеाрди, рдк्рд░ाрдгी, рдЧुрдг, рднाрд╡ рдпा рдЕрд╡рд╕्рдеा рдХे рдиाрдо рдХो рд╕ंрдЬ्рдЮा рдХрд╣рддे рд╣ैं। (рдЬैрд╕े- рд░ाрдо, рдЖрдЧрд░ा, рдоेрдЬ, рдоिрдаाрд╕, рдмрдЪрдкрди)। рд╕ंрдЬ्рдЮा рдХा рд╢ाрдм्рджिрдХ рдЕрд░्рде рд╣ै- 'рдиाрдо' (Name)। ​⭐...

UPTET Hindi Chapter 2: рдоाрдд्рд░िрдХ-рдЕрдоाрдд्рд░िрдХ рд╢рдм्рдж рдПрд╡ं рд╡ाрдХ्рдп рд░рдЪрдиा | 2000+ Words рд░ाрдордмाрдг рдиोрдЯ्рд╕ & 50 PYQ Mock Test (SK SACHIN CLASSES)

  ​⭐ рдЕрдз्рдпाрдп 02 : рд╡рд░्рдгों рдХे рдоेрд▓ рд╕े рдоाрдд्рд░िрдХ/рдЕрдоाрдд्рд░िрдХ рд╢рдм्рджों рдХी рдкрд╣рдЪाрди рддрдеा рд╡ाрдХ्рдп рд░рдЪрдиा - UPTET рд░ाрдордмाрдг рдорд╣ा-рдПрдкिрд╕ोрдб ⭐ ​ SK SACHIN CLASSES рд╕्рдкेрд╢рд▓: рднाрд╡ी рд╢िрдХ्рд╖рдХों! рд╣िंрджी рд╡рд░्рдгрдоाрд▓ा рдХो рд╕рдордЭрдиे рдХे рдмाрдж рд╣рдоाрд░ा рдЕрдЧрд▓ा рдХрджрдо 'рд╢рдм्рдж' рдФрд░ 'рд╡ाрдХ्рдп' рдХा рдиिрд░्рдоाрдг рдХрд░рдиा рд╣ै। рдк्рд░ाрдердоिрдХ рд╕्рддрд░ (рдХрдХ्рд╖ा 1 рд╕े 5) рдкрд░ рдмрдЪ्рдЪों рдХो рдкрдв़рдиा рдФрд░ рд▓िрдЦрдиा рд╕िрдЦाрдиे рдХी рд╢ुрд░ुрдЖрдд рдЕрдоाрдд्рд░िрдХ рд╢рдм्рджों рд╕े рд╣ी рд╣ोрддी рд╣ै। рд╢िрдХ्рд╖рдХ рдкाрдд्рд░рддा рдкрд░ीрдХ्рд╖ा (UPTET рдФрд░ CTET) рдоें 'рд░рдЪрдиा рдХे рдЖрдзाрд░ рдкрд░ рд╡ाрдХ्рдп рдХे рднेрдж' (рд╕рд░рд▓, рд╕ंрдпुрдХ्рдд, рдоिрд╢्рд░) рд╕े рд╣рд░ рд╕ाрд▓ рд╕ीрдзे 2 рд╕े 3 рдк्рд░рд╢्рди (PYQ) рдкूрдЫे рдЬाрддे рд╣ैं। рдЖрдЗрдП рдЗрд╕ 2000+ рд╢рдм्рджों рдХे рд╡िрд╕्рддृрдд 'рд░ाрдордмाрдг' рд▓ेрдЦ рдоें рдЗрд╕ рдЕрдз्рдпाрдп рдХा рдЧрд╣рд░ाрдИ рд╕े рдЕрдз्рдпрдпрди рдХрд░ें। ​⭐ 1. рд╢рдм्рдж рд╡िрдЪाрд░ (Concept of Word) ​⭐ рд╢рдм्рдж рдХी рдкрд░िрднाрд╖ा: рд╡рд░्рдгों рдпा рдЕрдХ्рд╖рд░ों рдХे рдЙрд╕ рд╕ाрд░्рдердХ (Meaningful) рд╕рдоूрд╣ рдХो рд╢рдм्рдж рдХрд╣рддे рд╣ैं, рдЬिрд╕рдХा рдХोрдИ рди рдХोрдИ рдиिрд╢्рдЪिрдд рдЕрд░्рде рдиिрдХрд▓рддा рд╣ो। ​⭐ рдпрджि рд╡рд░्рдгों рдХो рдоिрд▓ाрдиे рдкрд░ рдХोрдИ рдЕрд░्рде рди рдиिрдХрд▓े (рдЬैрд╕े- 'рдо + рдХ + рд▓' = рдордХрд▓), рддो рдЙрд╕े рд╢рдм्рдж рдирд╣ीं рдоाрдиा рдЬाрдПрдЧा। рд╕ाрд░्рдердХ рдоेрд▓ (рдЬैрд╕े- 'рдХ + рдо + рд▓' = рдХрдорд▓) рд╣ी рд╢рдм्рдж рдХрд╣рд▓ाрддा рд╣ै। ​⭐ рднाрд╖ा рдХी рд╕рдмрд╕े рдЫोрдЯी рд╕ाрд░्рдердХ рдЗрдХाрдИ 'рд╢рдм्рдж' рд╣ी рд╣ो...

UPTET Hindi Chapter 3: рдз्рд╡рдиिрдпों рдоें рдкाрд░рд╕्рдкрд░िрдХ рдЕंрддрд░ (рд╢, рд╖, рд╕, рдм, рд╡) | 2000+ Words рд░ाрдордмाрдг рдиोрдЯ्рд╕ & 50 PYQ Mock Test (SK SACHIN CLASSES)

  ​⭐ рдЕрдз्рдпाрдп 03 : рд╣िрди्рджी рдХी рд╕рднी рдз्рд╡рдиिрдпों рдХे рдкाрд░рд╕्рдкрд░िрдХ рдЕंрддрд░ рдХी рдЬाрдирдХाрд░ी (UPTET рд░ाрдордмाрдг рдорд╣ा-рдПрдкिрд╕ोрдб) ⭐ ​ SK SACHIN CLASSES рд╕्рдкेрд╢рд▓: рднाрд╡ी рд╢िрдХ्рд╖рдХों! рд╣िंрджी рдПрдХ рдкूрд░्рдгрддः рд╡ैрдЬ्рдЮाрдиिрдХ рднाрд╖ा рд╣ै। рдЗрд╕рдоें рдЬो рдмोрд▓ा рдЬाрддा рд╣ै, рд╡рд╣ी рд▓िрдЦा рдЬाрддा рд╣ै। рд▓ेрдХिрди рдХрдИ рдмाрд░ рдЙрдЪ्рдЪाрд░рдг рд╕्рдеाрдиों (Pronunciation places) рдХा рд╕рд╣ी рдЬ्рдЮाрди рди рд╣ोрдиे рдХे рдХाрд░рдг рд╣рдо рдз्рд╡рдиिрдпों рдоें рдЕंрддрд░ рдирд╣ीं рдХрд░ рдкाрддे, рдЬिрд╕рд╕े рд╡рд░्рддрдиी (Spelling) рдХी рдЕрд╢ुрдж्рдзिрдпाँ рд╣ो рдЬाрддी рд╣ैं। UPTET рдФрд░ CTET рдкрд░ीрдХ्рд╖ाрдУं рдоें 'рдЙрдЪ्рдЪाрд░рдг рд╕्рдеाрди' рдФрд░ 'рд╕рдоाрди рджिрдЦрдиे рд╡ाрд▓े рд╡рд░्рдгों рдХे рдЕंрддрд░' рд╕े рд╣рд░ рд╕ाрд▓ 2-3 рдк्рд░рд╢्рди рд╕ीрдзे (PYQ) рдкूрдЫे рдЬाрддे рд╣ैं। рдЗрд╕ рд╡िрд╕्рддृрдд рдФрд░ 'рд░ाрдордмाрдг' рд▓ेрдЦ рдоें рд╣рдо рд╡िрд╢ेрд╖ рд░ूрдк рд╕े рд╖, рд╕, рд╢, рдм, рд╡, рдв, рдб, рдб़, рдв़, рдХ्рд╖, рдЫ, рдг, рддрдеा рди рдХी рдз्рд╡рдиिрдпों рдХा рдРрд╕ा рд╕ूрдХ्рд╖्рдо 'рдкोрд╕्рдЯрдоाрд░्рдЯрдо' рдХрд░ेंрдЧे рдХि рдЖрдкрдХा рдПрдХ рднी рдЕंрдХ рдирд╣ीं рдХрдЯेрдЧा। ​⭐ 1. 'рд╢', 'рд╖' рдФрд░ 'рд╕' рдХी рдз्рд╡рдиिрдпों рдоें рдкाрд░рд╕्рдкрд░िрдХ рдЕंрддрд░ (рдКрд╖्рдо рд╡्рдпंрдЬрди) ​рдпे рддीрдиों рд╡рд░्рдг 'рдКрд╖्рдо рдпा рд╕ंрдШрд░्рд╖ी рд╡्рдпंрдЬрди' рдХрд╣рд▓ाрддे рд╣ैं рдХ्рдпोंрдХि рдЗрдирдХे рдЙрдЪ्рдЪाрд░рдг рдоें рдоुрдЦ рд╕े рдЧрд░्рдо рд╣рд╡ा (рдКрд╖्рдоा) рд░рдЧрдб़ рдЦाрдХрд░ рдиिрдХрд▓рддी рд╣ै। рдмोрд▓рдиे рдоें рдпे рдПрдХ рдЬैрд╕े рд▓рдЧрддे рд╣ैं, рд▓ेрдХिрди рдЗрдирдХा рдЙрдЪ्рдЪाрд░рдг рд╕्рдеाрди рдмिрд▓्рдХु...

UPTET 2026 рдкрд░्рдпाрд╡рд░рдг (EVS) Chapter 4: рдкेрдб़-рдкौрдзे рдПрд╡ं рдЬंрддु (Plants & Animals) | SK SACHIN CLASSES

  ​ЁЯМЯ UPTET 2026: рдкрд░्рдпाрд╡рд░рдг рдЕрдз्рдпрдпрди (EVS) рдЕрдз्рдпाрдп 4 - рдкेрдб़-рдкौрдзे рдПрд╡ं рдЬंрддु (рд╡िрд╕्рддृрдд рдиोрдЯ्рд╕) ? ​рджोрд╕्рддों, SK SACHIN CLASSES рдХे рдкрд░्рдпाрд╡рд░рдг рдЕрдз्рдпрдпрди (EVS) рд╕ीрд░ीрдЬ़ рдоें рдЖрдкрдХा рд╕्рд╡ाрдЧрдд рд╣ै। ​рдЖрдЬ рд╣рдо EVS рдХा рд╡рд╣ рдЕрдз्рдпाрдп рдкрдв़рдиे рдЬा рд░рд╣े рд╣ैं рдЬो рдк्рд░рдХृрддि рдХे рд╕рдмрд╕े рд╕ुंрджрд░ рд░ूрдк рдХो рджрд░्рд╢ाрддा рд╣ै— "рдкेрдб़-рдкौрдзे рдПрд╡ं рдЬंрддु (Plants and Animals)" । рд╣рдоाрд░ी рдкृрде्рд╡ी рдкрд░ рд▓ाрдЦों рдк्рд░рдХाрд░ рдХे рдкेрдб़-рдкौрдзे рдФрд░ рдЬाрдирд╡рд░ рдкाрдП рдЬाрддे рд╣ैं। рд▓ेрдХिрди UPTET рдХी рдкрд░ीрдХ्рд╖ा рдоें рдХुрдЫ рд╡िрд╢ेрд╖ рдк्рд░рдХाрд░ рдХे рдкौрдзों (рдЬो рдХीрдб़े рдЦाрддे рд╣ैं рдпा рдЬो рд░ेрдЧिрд╕्рддाрди рдоें рд╣ोрддे рд╣ैं) рдФрд░ рдХुрдЫ рдЕрдиोрдЦे рдЬाрдирд╡рд░ों (рдЬो 17 рдШंрдЯे рд╕ोрддे рд╣ैं) рдХे рдмाрд░े рдоें рд╕ीрдзे рдк्рд░рд╢्рди рдкूрдЫे рдЬाрддे рд╣ैं। рдЖрдЗрдП, рдЗрди рд╕рднी рд░ोрдЪрдХ рдФрд░ рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рддрде्рдпों рдХो рд░рдЯ рд▓ेрддे рд╣ैं।

UPTET Hindi Chapter 7: рд▓िंрдЧ, рд╡рдЪрди, рдХाрд▓, рдЙрдкрд╕рд░्рдЧ, рдк्рд░рдд्рдпрдп, рддрдд्рд╕рдо-рддрдж्рднрд╡ (рд░ाрдордмाрдг рдиोрдЯ्рд╕) | 50 PYQ Mock Test (SK SACHIN CLASSES)

  ​⭐ рдЕрдз्рдпाрдп 07 : рд╡рдЪрди, рд▓िंрдЧ, рдХाрд▓ рдПрд╡ं рд╢рдм्рдж рднेрдж (UPTET рд░ाрдордмाрдг рдорд╣ा-рдПрдкिрд╕ोрдб) ⭐ ​ SK SACHIN CLASSES рд╕्рдкेрд╢рд▓: рднाрд╡ी рд╢िрдХ्рд╖рдХों! рд╣िंрджी рд╡्рдпाрдХрд░рдг рдХा рдпрд╣ рдЕрдз्рдпाрдп UPTET рдФрд░ CTET рдкрд░ीрдХ्рд╖ाрдУं рдХा 'рд╣ृрджрдп' рдоाрдиा рдЬाрддा рд╣ै। рд╣рд░ рд╕ाрд▓ рдЗрд╕ рдЕрдХेрд▓े рдЕрдз्рдпाрдп рд╕े рдХрдо рд╕े рдХрдо 5 рд╕े 6 рдк्рд░рд╢्рди (PYQ) рд╕ीрдзे рдкूрдЫे рдЬाрддे рд╣ैं। рд╡िрд╢ेрд╖рдХрд░ 'рдк्рд░ाрдг', 'рджрд░्рд╢рди' рдЬैрд╕े рд╢рдм्рджों рдХे рд╡рдЪрди, 'рджрд╣ी', 'рдкाрдиी' рдЬैрд╕े рд╢рдм्рджों рдХे рд▓िंрдЧ рдФрд░ рддрдд्рд╕рдо-рддрдж्рднрд╡ рдкрд╣рдЪाрдирдиे рдХी рдЬाрджुрдИ рдЯ्рд░िрдХ्рд╕ рдЖрдкрдХो рдкрд░ीрдХ्рд╖ा рдоें рд╕рдмрд╕े рдЖрдЧे рд░рдЦेंрдЧी। ​рдЖрдЗрдП, рдЗрд╕ 2000+ рд╢рдм्рджों рдХे рд╡िрд╕्рддृрдд 'рд░ाрдордмाрдг' рд▓ेрдЦ рдоें рдЗрди рд╕рднी рд╡िрд╖рдпों рдХा рдРрд╕ा рд╕ूрдХ्рд╖्рдо рдЕрдз्рдпрдпрди рдХрд░ें рдХि рдЖрдкрдХा рдПрдХ рднी рдЕंрдХ рди рдХрдЯे। ​⭐ рднाрдЧ 1: рд╡рдЪрди (Number) рдХा рд╡िрд╕्рддृрдд рдЕрдз्рдпрдпрди ​рд╕ंрдЬ्рдЮा, рд╕рд░्рд╡рдиाрдо, рд╡िрд╢ेрд╖рдг рдпा рдХ्рд░िрдпा рдХे рдЬिрд╕ рд░ूрдк рд╕े рдХिрд╕ी рд╡्рдпрдХ्рддि рдпा рд╡рд╕्рддु рдХी рд╕ंрдЦ्рдпा (рдПрдХ рдпा рдЕрдиेрдХ) рдХा рдмोрдз рд╣ो, рдЙрд╕े 'рд╡рдЪрди' рдХрд╣рддे рд╣ैं। ​рд╣िंрджी рдоें рд╡рдЪрди рдХेрд╡рд▓ рджो рд╣ोрддे рд╣ैं: 1. рдПрдХрд╡рдЪрди 2. рдмрд╣ुрд╡рдЪрди (рд╕ंрд╕्рдХृрдд рдоें рддीрди рд╣ोрддे рд╣ैं, рд▓ेрдХिрди рд╣िंрджी рдоें рдж्рд╡िрд╡рдЪрди рдирд╣ीं рд╣ोрддा)। ​⭐ UPTET рд░ाрдордмाрдг рдиिрдпрдо (рд╕рджा рдПрдХрд╡рдЪрди рдФрд░ рд╕рджा рдмрд╣ुрд╡рдЪрди): ​рдкрд░ीрдХ्рд╖ा рдоें 99% рдк्рд░рд╢्рди рдпрд╣ीं рд╕े рдмрдирддे рд╣ैं। ​⭐ рд╕рджैрд╡ рдмрд╣ुрд╡рдЪрди (Always...

UPTET 2026 EVS Chapter 11 (Part-1): рд╕ंрд╡िрдзाрди рдПрд╡ं рд╢ाрд╕рди рд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा | SK SACHIN CLASSES

​ЁЯМЯ UPTET 2026: рдкрд░्рдпाрд╡рд░рдг (EVS) рдЕрдз्рдпाрдп 11 (Part 1) - рднाрд░рддीрдп рд╕ंрд╡िрдзाрди рдПрд╡ं рд╢ाрд╕рди рд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा (рд╡िрд╕्рддृрдд рдиोрдЯ्рд╕) ЁЯМЯ ​рджोрд╕्рддों, SK SACHIN CLASSES рдХे рдкрд░्рдпाрд╡рд░рдг рдЕрдз्рдпрдпрди (EVS) рд╕ीрд░ीрдЬ़ рдоें рдЖрдкрдХा рдмрд╣ुрдд-рдмрд╣ुрдд рд╕्рд╡ाрдЧрдд рд╣ै। ​рдкрд░्рдпाрд╡рд░рдг рдЕрдз्рдпрдпрди (EVS) рдХे рд╕िрд▓ेрдмрд╕ рдоें 'рд╕ंрд╡िрдзाрди' рдПрдХ рдмрд╣ुрдд рд╣ी рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рд╣िрд╕्рд╕ा рд╣ै। рдПрдХ рдиाрдЧрд░िрдХ рдХे рд░ूрдк рдоें рд╣рдоें рдЕрдкрдиे рдЕрдзिрдХाрд░ों рдФрд░ рдХрд░्рддрд╡्рдпों рдХा рдЬ्рдЮाрди рд╣ोрдиा рдЪाрд╣िрдП। UPTET рдХी рдкрд░ीрдХ्рд╖ा рдоें рд╕ंрд╡िрдзाрди рд╕рднा рдХे рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖, рдоौрд▓िрдХ рдЕрдзिрдХाрд░ (Fundamental Rights), рдФрд░ рдиीрддि рдиिрджेрд╢рдХ рддрдд्рд╡ों рд╕े рд╕ीрдзे-рд╕ीрдзे 5 рд╕े 6 рдк्рд░рд╢्рди рдЖрддे рд╣ैं। рдпрд╣ рдПрдХ рд╡िрд╢ाрд▓ рдЕрдз्рдпाрдп рд╣ै, рдЗрд╕рд▓िрдП рд╣рдордиे рдЗрд╕े 2 рднाрдЧों рдоें рдмांрдЯा рд╣ै। рдЖрдЗрдП, 'рдкाрд░्рдЯ 1' рдоें рднाрд░рддीрдп рд╕ंрд╡िрдзाрди рдХे рдиिрд░्рдоाрдг рдФрд░ рдЙрд╕рдХे рдоूрд▓ рдвांрдЪे рдХो рдмिрд▓्рдХुрд▓ рдЖрд╕ाрди рднाрд╖ा рдоें рд╕рдордЭрддे рд╣ैं। ​ЁЯФ╣ 1. рднाрд░рддीрдп рд╕ंрд╡िрдзाрди рдХा рдиिрд░्рдоाрдг (Making of the Constitution) ​рд╕ंрд╡िрдзाрди рдЙрди рдиिрдпрдоों рдФрд░ рдХाрдиूрдиों рдХी рдПрдХ рдкрд╡िрдд्рд░ рдХिрддाрдм рд╣ै, рдЬिрд╕рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░ рдХिрд╕ी рджेрд╢ рдХा рд╢ाрд╕рди (рд╕рд░рдХाрд░) рдЪрд▓ाрдпा рдЬाрддा рд╣ै। ​ЁЯМЯ рд╕ंрд╡िрдзाрди рд╕рднा (Constituent Assembly) ​рднाрд░рдд рдХा рд╕ंрд╡िрдзाрди рдПрдХ 'рд╕ंрд╡िрдзाрди рд╕рднा' рдж्рд╡ाрд░ा рдмрдиाрдпा рдЧрдпा рдеा। ​ рдХैрдмिрдиेрдЯ рдоिрд╢рди (1946): рдЗрд╕ी рдоिрд╢рди рдХी рд╕िрдлाрд░िрд╢ рдкрд░ рднाрд░рдд рдоें рд╕ंрд╡ि...
Home | About Us | Contact Us | Privacy Policy | Terms and Conditions | Disclaimer
⇨ рдЧ्рд░ुрдк рдоें рдЬुреЬें WhatsApp