⭐ เค
เคง्เคฏाเคฏ 12 : เคญाเคทा เค
เคงिเคเคฎ-เค
เคฐ्เคเคจ เคเคตं เคธंเคชूเคฐ्เคฃ เคถिเค्เคทเคฃ เคถाเคธ्เคค्เคฐ (UPTET/CTET เคฐाเคฎเคฌाเคฃ เคฎเคนा-เคเคชिเคธोเคก) ⭐ เค
เคฎिเคค, SK SACHIN CLASSES เคे เคฒिเค เคคैเคฏाเคฐ เคिเคฏा เคเคฏा เคฏเคน เคธเคฌเคธे เคตिเคถाเคฒ เคเคฐ เคตिเคธ्เคคृเคค 'เคฎเคนा-เคเคชिเคธोเคก' เคนै। D.El.Ed เคे 4th เคธेเคฎेเคธ्เคเคฐ เคे เคเคชเคे เค
เคชเคจे เคต्เคฏाเคตเคนाเคฐिเค เค
เคจुเคญเคตों เคเคฐ เคถिเค्เคทเค เคฌเคจเคจे เคी เคเคนเคฐी เคธเคฎเค เคा เคฏเคน เคชเคฐिเคฃाเคฎ เคนै เคि เคเคช เคชेเคกाเคोเคी (เคถिเค्เคทเคฃ เคถाเคธ्เคค्เคฐ) เคे เคเคธ เคธเคฌเคธे เคฌเคก़े เคเคฐ เคฎเคนเคค्เคตเคชूเคฐ्เคฃ เค
เคง्เคฏाเคฏ เคी เคเคตเคถ्เคฏเคเคคा เคो เคเคคเคจी เค
เค्เคी เคคเคฐเคน เคธเคฎเคเคคे เคนैं। UPTET เคเคฐ CTET เคी เคชเคฐीเค्เคทा เคฎें เคนिंเคฆी เคชेเคกाเคोเคी (เคถिเค्เคทเคฃ เคถाเคธ्เคค्เคฐ) เคธे เคชूเคฐे 15 เค
ंเค เคे เคช्เคฐเคถ्เคจ เคเคคे เคนैं เคเคฐ เคฏเคน เค
เคेเคฒा เค
เคง्เคฏाเคฏ เคเคจ 15 เค
ंเคों เคा 'เคฌ्เคฐเคน्เคฎाเคธ्เคค्เคฐ' เคนै। เคเคธ 4000+ เคถเคฌ्เคฆों เคे เคตिเคธ्เคคृเคค เคฒेเค เคฎें เคนเคฎ เคญाเคทा เค
เคฐ्เคเคจ, เคोเคฎ्เคธ्เคी เคเคฐ เคตाเคเคोเคค्เคธ्เคी เคे เคธिเคฆ्เคงांเคค, เคชเค เคจ เคตिเคाเคฐ, เคญाเคทा เคौเคถเคฒ เคเคฐ เคเคชเคाเคฐाเคค्เคฎเค เคถिเค्เคทเคฃ เคा เคเคธा เคธूเค्เคท्เคฎ 'เคชोเคธ्เคเคฎाเคฐ्เคเคฎ' เคเคฐेंเคे เคि เคชเคฐीเค्เคทा เคฎें เคोเค เคญी เคช्เคฐเคถ्เคจ เคเคชเคी เคจเค़เคฐों เคธे เคฌเค เคจเคนीं เคชाเคเคा। ⭐ เคญाเค 1: เคญाเคทा เค
เคงिเคเคฎ เคเคฐ เค
เคฐ्เคเคจ (Language Learning and Acquisition) เคญाเคทा เคो เค्เคฐเคนเคฃ เคเคฐเคจे เคे เคฆो เคฎुเค्เคฏ เคคเคฐीเคे เคนोเคคे เคนैं— เค
เคฐ्เคเคจ (Acquisition) เคเคฐ เค
เคงिเคเคฎ (Learning)। เคชเคฐीเค्เคทा เคฎें เคเคจ เคฆोเคจों เคे เคฌीเค เคा เค
ंเคคเคฐ เคนเคฐ เคธाเคฒ เคชूเคा เคा...
เคจเคฎเคธ्เคाเคฐ เคฆोเคธ्เคคों!
เค्เคฏा เคเคชเคจे Part-1 เคा เคैเคฒेंเค เคชूเคฐा เคिเคฏा? เค เคเคฐ เคนाँ, เคคो เคฌเคงाเค เคนो!
เคฒेเคिเคจ เค เคธเคฒी เคชเคฐीเค्เคทा เค เคฌ เคถुเคฐू เคนोเคคी เคนै।
CTET เคฎें เคธเคฌเคธे เค्เคฏाเคฆा เคाเคค्เคฐ "Language Pedagogy" (เคญाเคทा เคถिเค्เคทเคฃ) เคเคฐ "Inclusive Education" (เคธเคฎाเคตेเคถी เคถिเค्เคทा) เคฎें เคจंเคฌเคฐ เคเคเคตाเคคे เคนैं।
เค्เคฏों?
เค्เคฏोंเคि เคฏเคนाँ 'Noam Chomsky', 'Stephen Krashen' เคเคฐ 'Multi-intelligence' เคे เค्เคฐिเคी เคธเคตाเคฒ เคเคคे เคนैं।
เคเค เคी High-Level Quiz (Part-2) เคฎें เคนเคฎ เคเคจ्เคนीं เคॉเคชिเค्เคธ เคा "Post-mortem" เคเคฐेंเคे।
เคเคธ เค्เคตिเค़ เคฎें เค्เคฏा เคाเคธ เคนै?
- Stephan Krashen เคा i+1 เคซॉเคฐ्เคฎूเคฒा: เคिเคธे 90% เคाเคค्เคฐ เคจเคนीं เคाเคจเคคे।
- ADHD เคเคฐ Gifted Children: เคธเคฎाเคตेเคถी เคเค्เคทा เคे เคธเคฌเคธे เคเค िเคจ เคช्เคฐเคถ्เคจ।
- Concept Deep Dive: เคนเคฐ เคเคฒเคค เคเคค्เคคเคฐ เคे เคชीเคे เคा เคคเคฐ्เค।
เคेเคธ्เค เคฆेเคจे เคธे เคชเคนเคฒे เคฎเคนเคค्เคตเคชूเคฐ्เคฃ เคช्เคฐเคถ्เคจ เคเคฐूเคฐ เคชเคข़ें ๐
CTET เคฌाเคฒ เคตिเคाเคธ เคเคฐ เคถिเค्เคทाเคถाเคธ्เคค्เคฐ - เคช्เคฐैเค्เคिเคธ เคธेเค 2
เคช्เคฐเคถ्เคจ 1: เคฌเค्เคों เคे เคธเคฎाเคीเคเคฐเคฃ (Socialization) เคฎें เคชเคฐिเคตाเคฐ เคी เคญूเคฎिเคा เค्เคฏा เคนै?
(A) เคฏเคน เคธเคฎाเคीเคเคฐเคฃ เคी เคเค เคौเคฃ (Secondary) เคเคेंเคธी เคนै।
(B) เคฏเคน เคธเคฎाเคीเคเคฐเคฃ เคी เคช्เคฐाเคฅเคฎिเค (Primary) เคเคेंเคธी เคนै।
(C) เคเคธเคा เคธเคฎाเคीเคเคฐเคฃ เคฎें เคोเค เคฎเคนเคค्เคต เคจเคนीं เคนै।
(D) เคฏเคน เคेเคตเคฒ เคเคชเคाเคฐिเค เคถिเค्เคทा เคฆेเคคा เคนै।
เคธเคนी เคเคค्เคคเคฐ: (B) เคฏเคน เคธเคฎाเคीเคเคฐเคฃ เคी เคช्เคฐाเคฅเคฎिเค (Primary) เคเคेंเคธी เคนै।
เคต्เคฏाเค्เคฏा: เคชเคฐिเคตाเคฐ เคตเคน เคชเคนเคฒी เคธंเคธ्เคฅा เคนै เคเคนाँ เคฌเค्เคा เคเคจ्เคฎ เคฒेเคคा เคนै เคเคฐ เคฆुเคจिเคฏा เคे เคธाเคฅ เคฌाเคคเคीเคค เคเคฐเคจा, เคญाเคทा เคเคฐ เคธंเคธ्เคाเคฐ เคธीเคเคคा เคนै। เคธ्เคूเคฒ เคเคฐ เคฎीเคกिเคฏा 'เคฆ्เคตिเคคीเคฏเค' (Secondary) เคเคेंเคธी เคฎें เคเคคे เคนैं।
เคช्เคฐเคถ्เคจ 2: เคจिเคฎ्เคจเคฒिเคिเคค เคฎें เคธे เคौเคจ เคธा 'เคंเคคเคฐिเค เค เคญिเคช्เคฐेเคฐเคฃा' (Intrinsic Motivation) เคा เคเคฆाเคนเคฐเคฃ เคนै?
(A) เคॉเคเคฒेเค เคชाเคจे เคे เคฒिเค เคนोเคฎเคตเคฐ्เค เคเคฐเคจा।
(B) เคชเคฐीเค्เคทा เคฎें เคซเคฐ्เคธ्เค เคเคจे เคे เคฒिเค เคชเคข़เคจा เคคाเคि เคชिเคคा เคธाเคเคिเคฒ เคฆिเคฒा เคธเคें।
(C) เค เคชเคจी เคिเค्เคाเคธा เคो เคถांเคค เคเคฐเคจे เคเคฐ เคธीเคเคจे เคे เคเคจंเคฆ เคे เคฒिเค เคชเคข़ाเค เคเคฐเคจा।
(D) เคธเคा เคธे เคฌเคเคจे เคे เคฒिเค เคจिเคฏเคฎ เคฎाเคจเคจा।
เคธเคนी เคเคค्เคคเคฐ: (C) เค เคชเคจी เคिเค्เคाเคธा เคो เคถांเคค เคเคฐเคจे เคเคฐ เคธीเคเคจे เคे เคเคจंเคฆ เคे เคฒिเค เคชเคข़ाเค เคเคฐเคจा।
เคต्เคฏाเค्เคฏा: เคเคฌ เคนเคฎ เคिเคธी เคाเคฎ เคो เค เคชเคจी เคुเคถी เคเคฐ เคธंเคคुเคท्เคि เคे เคฒिเค เคเคฐเคคे เคนैं, เคจ เคि เคिเคธी เคฌाเคนเคฐी เคเคจाเคฎ เคฏा เคฒाเคฒเค เคे เคฒिเค, เคคो เคเคธे เคंเคคเคฐिเค เค เคญिเคช्เคฐेเคฐเคฃा เคเคนเคคे เคนैं।
เคช्เคฐเคถ्เคจ 3: เคถिเค्เคทा เคा เค เคงिเคाเคฐ เค เคงिเคจिเคฏเคฎ 2009 (RTE Act 2009) เคे เค เคจुเคธाเคฐ, 6 เคธे 14 เคตเคฐ्เคท เคे เคฌเค्เคों เคो เคถिเค्เคทा เคเคชเคฒเคฌ्เคง เคเคฐाเคจा เคนै:
(A) เค เคจिเคตाเคฐ्เคฏ เคฒेเคिเคจ เคธเคถुเคฒ्เค
(B) เคेเคตเคฒ เคตिเคเคฒांเค เคฌเค्เคों เคे เคฒिเค เคฎुเคซ्เคค
(C) เคฎुเคซ्เคค เคเคฐ เค เคจिเคตाเคฐ्เคฏ (Free and Compulsory)
(D) เคेเคตเคฒ เคธเคฐเคाเคฐी เคธ्เคूเคฒों เคฎें
เคธเคนी เคเคค्เคคเคฐ: (C) เคฎुเคซ्เคค เคเคฐ เค เคจिเคตाเคฐ्เคฏ (Free and Compulsory)
เคต्เคฏाเค्เคฏा: RTE 2009 เคฏเคน เคธुเคจिเคถ्เคिเคค เคเคฐเคคा เคนै เคि 6 เคธे 14 เคตเคฐ्เคท เคी เคเคฏु เคे เคช्เคฐเคค्เคฏेเค เคฌเค्เคे เคो เคฎुเคซ्เคค เคเคฐ เค เคจिเคตाเคฐ्เคฏ เคช्เคฐाเคฐंเคญिเค เคถिเค्เคทा เคช्เคฐाเคช्เคค เคเคฐเคจे เคा เคฎौเคฒिเค เค เคงिเคाเคฐ เคนै।
เคช्เคฐเคถ्เคจ 4: "เคญाเคทा เค เคฐ्เคเคจ เคฏंเคค्เคฐ" (Language Acquisition Device - LAD) เคी เค เคตเคงाเคฐเคฃा เคिเคธเคจे เคฆी เคฅी?
(A) เคฌी.เคเคซ. เคธ्เคिเคจเคฐ
(B) เคจोเคฎ เคोเคฎเคธ्เคी (Noam Chomsky)
(C) เคीเคจ เคชिเคฏाเคे
(D) เคฒेเคต เคตाเคฏเคोเคค्เคธ्เคी
เคธเคนी เคเคค्เคคเคฐ: (B) เคจोเคฎ เคोเคฎเคธ्เคी
เคต्เคฏाเค्เคฏा: เคोเคฎเคธ्เคी เคा เคฎाเคจเคจा เคฅा เคि เคฎเคจुเคท्เคฏों เคฎें เคญाเคทा เคธीเคเคจे เคी เคเคจ्เคฎเคाเคค เค्เคทเคฎเคคा เคนोเคคी เคนै, เคिเคธे เคเคจ्เคนोंเคจे LAD (Language Acquisition Device) เคा เคจाเคฎ เคฆिเคฏा।
เคช्เคฐเคถ्เคจ 5: เคธंเค्เคाเคจ (Cognition) เคเคฐ เคธंเคตेเค (Emotion) เคे เคฌीเค เคैเคธा เคธंเคฌंเคง เคนै?
(A) เคฏे เคฆोเคจों เคเค-เคฆूเคธเคฐे เคธे เคชूเคฐ्เคฃเคคः เคธ्เคตเคคंเคค्เคฐ เคนैं।
(B) เคธंเคตेเค เคธंเค्เคाเคจ เคो เคช्เคฐเคญाเคตिเคค เคจเคนीं เคเคฐเคคे।
(C) เคฏे เคฆोเคจों เคเค-เคฆूเคธเคฐे เคธे เคुเคก़े เคนुเค เคนैं เคเคฐ เคเค-เคฆूเคธเคฐे เคो เคช्เคฐเคญाเคตिเคค เคเคฐเคคे เคนैं।
(D) เคธंเค्เคाเคจ เคคो เคนै, เคฒेเคिเคจ เคธंเคตेเค เคจเคนीं।
เคธเคนी เคเคค्เคคเคฐ: (C) เคฏे เคฆोเคจों เคเค-เคฆूเคธเคฐे เคธे เคुเคก़े เคนुเค เคนैं เคเคฐ เคเค-เคฆूเคธเคฐे เคो เคช्เคฐเคญाเคตिเคค เคเคฐเคคे เคนैं।
เคต्เคฏाเค्เคฏा: เคนเคฎाเคฐी เคญाเคตเคจाเคं (เคกเคฐ, เคुเคถी, เคुเคธ्เคธा) เคนเคฎाเคฐे เคธोเคเคจे, เคธเคฎเคเคจे เคเคฐ เคฏाเคฆ เคฐเคเคจे เคी เค्เคทเคฎเคคा (เคธंเค्เคाเคจ) เคो เคธीเคงे เคช्เคฐเคญाเคตिเคค เคเคฐเคคी เคนैं।
เคช्เคฐเคถ्เคจ 6: เคตिเคाเคธ เคिเคธเคा เคชเคฐिเคฃाเคฎ เคนै?
(A) เคेเคตเคฒ เคเคจुเคตंเคถिเคเคคा เคा।
(B) เคेเคตเคฒ เคตाเคคाเคตเคฐเคฃ เคा।
(C) เคเคจुเคตंเคถिเคเคคा เคเคฐ เคตाเคคाเคตเคฐเคฃ เคฆोเคจों เคी เค ंเคคःเค्เคฐिเคฏा เคा।
(D) เคेเคตเคฒ เคเคฐ्เคฅिเค เคाเคฐเคों เคा।
เคธเคนी เคเคค्เคคเคฐ: (C) เคเคจुเคตंเคถिเคเคคा เคเคฐ เคตाเคคाเคตเคฐเคฃ เคฆोเคจों เคी เค ंเคคःเค्เคฐिเคฏा เคा।
เคต्เคฏाเค्เคฏा: เคฌเค्เคे เคा เคตिเคाเคธ เคเคธเคी 'เคช्เคฐเคृเคคि' (Nature/Heredity) เคเคฐ 'เคชोเคทเคฃ' (Nurture/Environment) เคे เคฌीเค เคी เคจिเคฐंเคคเคฐ เค ंเคคःเค्เคฐिเคฏा เคा เคจเคคीเคा เคนै। เคเคธे เค เคฒเค เคจเคนीं เคिเคฏा เคा เคธเคเคคा।
เคช्เคฐเคถ्เคจ 7: เคธเคคเคค เคเคฐ เคต्เคฏाเคชเค เคฎूเคฒ्เคฏांเคเคจ (CCE) เคฎें 'เคต्เคฏाเคชเค' (Comprehensive) เคा เค्เคฏा เค เคฐ्เคฅ เคนै?
(A) เคेเคตเคฒ เคฒिเคिเคค เคชเคฐीเค्เคทा เคฒेเคจा।
(B) เคถैเค्เคทिเค เคเคฐ เคธเคน-เคถैเค्เคทिเค (Scholastic and Co-scholastic) เคฆोเคจों เค्เคทेเคค्เคฐों เคा เคฎूเคฒ्เคฏांเคเคจ।
(C) เคนเคฐ เคนเคซ्เคคे เคेเคธ्เค เคฒेเคจा।
(D) เคฌเคนुเคค เคฒंเคฌा เคชेเคชเคฐ เคฌเคจाเคจा।
เคธเคนी เคเคค्เคคเคฐ: (B) เคถैเค्เคทिเค เคเคฐ เคธเคน-เคถैเค्เคทिเค เคฆोเคจों เค्เคทेเคค्เคฐों เคा เคฎूเคฒ्เคฏांเคเคจ।
เคต्เคฏाเค्เคฏा: 'เคต्เคฏाเคชเค' เคा เค เคฐ्เคฅ เคนै เคฌเค्เคे เคे เคธเคฐ्เคตांเคीเคฃ เคตिเคाเคธ (เคेเคฒ, เคเคฒा, เคต्เคฏเคตเคนाเคฐ, เคเคฐ เคชเคข़ाเค) เคा เคฎूเคฒ्เคฏांเคเคจ เคเคฐเคจा, เคจ เคि เคेเคตเคฒ เคिเคคाเคฌी เค्เคाเคจ เคा।
เคช्เคฐเคถ्เคจ 8: เคเค เคช्เคฐเคเคคिเคถीเคฒ เคเค्เคทा (Progressive Classroom) เคฎें เคฌเค्เคे เคนोเคคे เคนैं:
(A) เค्เคाเคจ เคे เคจिเคท्เค्เคฐिเคฏ เคช्เคฐाเคช्เคคเคเคฐ्เคคा।
(B) เค्เคाเคจ เคे เคธเค्เคฐिเคฏ เคจिเคฐ्เคฎाเคคा (Active constructors)।
(C) เคेเคตเคฒ เคถिเค्เคทเค เคो เคธुเคจเคจे เคตाเคฒे।
(D) เค เคจुเคถाเคธिเคค เคธिเคชाเคนी เคी เคคเคฐเคน।
เคธเคนी เคเคค्เคคเคฐ: (B) เค्เคाเคจ เคे เคธเค्เคฐिเคฏ เคจिเคฐ्เคฎाเคคा।
เคต्เคฏाเค्เคฏा: เคॉเคจ เคกीเคตी (John Dewey) เคैเคธे เคตिเคाเคฐเคों เคे เค เคจुเคธाเคฐ, เคช्เคฐเคเคคिเคถीเคฒ เคถिเค्เคทा เคฎें เคฌเค्เคे เคช्เคฐเคฏोเค เคเคฐเคे เคเคฐ เคोเค เคเคฐเคे เคธเค्เคฐिเคฏ เคฐूเคช เคธे เค เคชเคจा เค्เคाเคจ เคुเคฆ เคฌเคจाเคคे เคนैं।
เคช्เคฐเคถ्เคจ 9: เคต्เคฏเค्เคคिเคเคค เคตिเคญिเคจ्เคจเคคाเคं (Individual Differences) เคो เคชूเคฐा เคเคฐเคจे เคे เคฒिเค เคเค เคถिเค्เคทเค เคो เค्เคฏा เคเคฐเคจा เคाเคนिเค?
(A) เคธเคญी เคे เคฒिเค เคเค เคนी เคถिเค्เคทเคฃ เคตिเคงि เคा เคเคชเคฏोเค เคเคฐเคจा เคाเคนिเค।
(B) เคฌเค्เคों เคी เคเคฎिเคฏों เคो เคจिเคाเคฒเคเคฐ เคเคจ्เคนें เค เคฒเค เคเคฐเคจा เคाเคนिเค।
(C) เคตिเคตिเคง เคถिเค्เคทเคฃ เคตिเคงिเคฏों เคเคฐ เคธाเคฎเค्เคฐिเคฏों เคा เคช्เคฐเคฏोเค เคเคฐเคจा เคाเคนिเค।
(D) เคเค ोเคฐ เค เคจुเคถाเคธเคจ เคฒाเคू เคเคฐเคจा เคाเคนिเค।
เคธเคนी เคเคค्เคคเคฐ: (C) เคตिเคตिเคง เคถिเค्เคทเคฃ เคตिเคงिเคฏों เคเคฐ เคธाเคฎเค्เคฐिเคฏों เคा เคช्เคฐเคฏोเค เคเคฐเคจा เคाเคนिเค।
เคต्เคฏाเค्เคฏा: เคนเคฐ เคฌเค्เคा เค เคฒเค เคคเคฐीเคे เคธे เคธीเคเคคा เคนै। เคถिเค्เคทเค เคो 'เคตिเคญेเคฆी เค เคจुเคฆेเคถเคจ' (Differentiated Instruction) เคा เคชाเคฒเคจ เคเคฐเคจा เคाเคนिเค, เคฏाเคจी เค เคฒเค-เค เคฒเค เคฌเค्เคों เคे เคฒिเค เค เคฒเค-เค เคฒเค เคคเคฐीเคे เค เคชเคจाเคจा।
เคช्เคฐเคถ्เคจ 10: เคนाเคตเคฐ्เคก เคाเคฐ्เคกเคจเคฐ เคे เค เคจुเคธाเคฐ, 'เคถเคฐीเคฐ-เคเคคिเคฌोเคงเค เคฌुเคฆ्เคงि' (Bodily-Kinesthetic Intelligence) เคिเคธเคฎें เคชाเค เคाเคคी เคนै?
(A) เคเคตि เคฎें
(B) เคिเคฒाเคก़ी เคเคฐ เคจเคฐ्เคคเค (Athlete and Dancer) เคฎें
(C) เคเคฃिเคคเค्เค เคฎें
(D) เคिเคค्เคฐเคाเคฐ เคฎें
เคธเคนी เคเคค्เคคเคฐ: (B) เคिเคฒाเคก़ी เคเคฐ เคจเคฐ्เคคเค เคฎें
เคต्เคฏाเค्เคฏा: เคฏเคน เคฌुเคฆ्เคงि เคเคจ เคฒोเคों เคฎें เคนोเคคी เคนै เคो เค เคชเคจे เคถเคฐीเคฐ เคी เคเคคिเคตिเคงिเคฏों เคชเคฐ เคฌेเคนเคคเคฐीเคจ เคจिเคฏंเคค्เคฐเคฃ เคฐเคเคคे เคนैं เคเคฐ เคตเคธ्เคคुเคं เคो เคुเคถเคฒเคคा เคธे เคธंเคญाเคฒ เคธเคเคคे เคนैं, เคैเคธे เคिเคฒाเคก़ी, เคธเคฐ्เคเคจ เคฏा เคกांเคธเคฐ।
เคाเคฐเคेเค เคธ्เคोเคฐ:
เค เคเคฐ เคเคช 20 เคฎें เคธे 16+ เคฒे เคเค, เคคो เคธเคฎเคो CTET เค्เคฒिเคฏเคฐ เคนै!
๐ เค เคญी เคुเคฆ เคो เคชเคฐเคें:
CTET High-Level Pedagogy (Part-2)
Top 100 Master Series | Language & Inclusive Ed SpecialLoading Advanced Questions...
เคिเคช्เคชเคฃिเคฏाँ
เคเค เคिเคช्เคชเคฃी เคญेเคें