ЁЯФе CTET 2025-26: рдпрд╣ 30 рдк्рд░рд╢्рдиों рдХा 'Master Quiz' рд╣рд▓ рдХрд░ рд▓िрдпा, рддो рд╕рдордЭो рдкेрдбाрдЧोрдЬी рдкाрд░! (With Secret Exam Tips)
1. рднूрдоिрдХा: рдХ्рдпा рдЖрдк рднी 'рддुрдХ्рдХा' рдоाрд░рдиे рдХे рднрд░ोрд╕े рд╣ैं?
рдирдорд╕्рдХाрд░ рдоेрд░े рднाрд╡ी рд╢िрдХ्рд╖рдХों! рд╕्рд╡ाрдЧрдд рд╣ै рдЖрдкрдХा SK SACHIN CLASSES рдкрд░।
рджोрд╕्рддों, CTET рдХी рдкрд░ीрдХ्рд╖ा рдиреЫрджीрдХ рд╣ै। рдзрдб़рдХрдиें рддेрдЬ рд╣ो рд░рд╣ी рд╣ोंрдЧी?
рдорди рдоें рд╕рд╡ाрд▓ рдЖ рд░рд╣े рд╣ोंрдЧे— "рддैрдпाрд░ी рддो рдмрд╣ुрдд рдХी рд╣ै, рдкрд░ рдХ्рдпा рд╡рд╣ рдХाрдлी рд╣ै?"
"рдХрд╣ीं рдПрдЧ्рдЬाрдо рд╣ॉрд▓ рдоें рдк्рд░рд╢्рди рджेрдЦрдХрд░ рджिрдоाрдЧ рд╕ुрди्рди рддो рдирд╣ीं рд╣ो рдЬाрдПрдЧा?"
рд╕рдЪ рдХрд╣ूँ? рдпрд╣ рдбрд░ рд▓ाрдЬिрдоी рд╣ै।
рд▓ेрдХिрди рдпрд╣ рдбрд░ рддрдм рддрдХ рд╣ी рд░рд╣рддा рд╣ै рдЬрдм рддрдХ рд╣рдоाрд░े 'рдХांрд╕ेрдк्рдЯ' (Concepts) рдХ्рд▓िрдпрд░ рдирд╣ीं рд╣ोрддे।
рдЖрдЬ рдХрд▓ рдпूрдЯ्рдпूрдм рдФрд░ рдХिрддाрдмों рдоें рдПрдХ рдЯ्рд░ेंрдб рдЪрд▓ рдЧрдпा рд╣ै— "рддुрдХ्рдХा рдоाрд░ो рдФрд░ рдкाрд╕ рд╣ो рдЬाрдУ।"
рдпрдХीрди рдоाрдиिрдП, рдЕрдЧрд░ рддुрдХ्рдХा рдоाрд░рдХрд░ рдХोрдИ рдЯीрдЪрд░ рдмрди рднी рдЧрдпा, рддो рд╡рд╣ рдХ्рд▓ाрд╕ рдоें рдмрдЪ्рдЪों рдХो рдХ्рдпा рдкреЭाрдПрдЧा? рдФрд░ рдЕрдм рддो CBSE рднी рд╕рдордЭрджाрд░ рд╣ो рдЧрдпा рд╣ै। рдЕрдм рдк्рд░рд╢्рди рдРрд╕े рдЖрддे рд╣ैं рдХि рдЪाрд░ рдоें рд╕े рджो рдСрдк्рд╢рди рд╕рд╣ी рд▓рдЧрддे рд╣ैं, рдФрд░ рд╣рдо рд╡рд╣ीं рдлंрд╕ рдЬाрддे рд╣ैं।
рдЗрд╕рд▓िрдП, рдЖрдЬ рдоैं рдЖрдкрдХे рд▓िрдП рдХोрдИ 'рдЬाрджू рдХी рдкुрдб़िрдпा' рдирд╣ीं рд▓ाрдпा рд╣ूँ।
рдоैं рд▓ाрдпा рд╣ूँ— 30 рд╕рдмрд╕े рдмेрд╣рддрд░ीрди рдФрд░ рдХрдаिрди рдк्рд░рд╢्рди (Master Quiz)।
рдпे рдк्рд░рд╢्рди рдоैंрдиे рдЦुрдж рдЫांрдЯрдХрд░ рдиिрдХाрд▓े рд╣ैं। рдпे рд╡ो рд╕рд╡ाрд▓ рд╣ैं рдЬो рдЖрдкрдХी рд░рдЯрдиे рдХी рдЖрджрдд рдХो рддोреЬेंрдЧे рдФрд░ рдЖрдкрдХो рд╕ोрдЪрдиे рдкрд░ рдордЬрдмूрд░ рдХрд░ेंрдЧे।
рдЕрдЧрд░ рдЖрдкрдиे рдИрдоाрдирджाрд░ी рд╕े рдЗрди 30 рдк्рд░рд╢्рдиों рдоें рд╕े 25+ рд╕рд╣ी рдХрд░ рджिрдП, рддो рдоैं рджाрд╡े рдХे рд╕ाрде рдХрд╣ рд╕рдХрддा рд╣ूँ рдХि рджुрдиिрдпा рдХी рдХोрдИ рддाрдХрдд рдЖрдкрдХो CTET рдкाрд╕ рдХрд░рдиे рд╕े рдирд╣ीं рд░ोрдХ рд╕рдХрддी।
рдФрд░ рд╣ाँ, рдм्рд▓ॉрдЧ рдХे рдЕंрдд рдоें рдоैंрдиे "Exam Tips" рдХा рдПрдХ рдЦрдЬाрдиा (Secret Sauce) рджिрдпा рд╣ै। рдЙрд╕े рдкреЭे рдмिрдиा рдордд рдЬाрдиा, рд╡рд░рдиा рдкрдЫрддाрдиा рдкреЬ рд╕рдХрддा рд╣ै! ЁЯШЙ
рдЦंрдб 1: рдЗрд╕ рдХ्рд╡िрдЬ рдоें рдЦाрд╕ рдХ्рдпा рд╣ै? (Why This Quiz?)
рдЖрдк рд╕ोрдЪ рд░рд╣े рд╣ोंрдЧे, "рд╕рд░, рдЗंрдЯрд░рдиेрдЯ рдкрд░ рддो рд╣рдЬाрд░ों рдХ्рд╡िрдЬ рд╣ैं, рдЗрд╕рдоें рдирдпा рдХ्рдпा рд╣ै?"
рдЗрд╕рдоें рдирдпा рд╣ै— 'рдн्рд░рдо' (Confusion)।
рдЬी рд╣ाँ!
рдЕрдХ्рд╕рд░ рд╣рдо рдЖрд╕ाрди рд╕рд╡ाрд▓ рд╣рд▓ рдХрд░рдХे рдЦुрд╢ рд╣ो рдЬाрддे рд╣ैं।
"рдк्рдпाрдЬे рдХрд╣ाँ рдХे рдеे?" - рд╕्рд╡िрдЯ्рдЬ़рд░рд▓ैंрдб। (рд╡ाрд╣! рдоुрдЭे рддो рд╕рдм рдЖрддा рд╣ै)।
рд▓ेрдХिрди рдПрдЧ्рдЬाрдо рдоें рд╕рд╡ाрд▓ рдЖрддा рд╣ै— "рдПрдХ рдмрдЪ्рдЪा рдк्рд░рддीрдХाрдд्рдордХ рдЦेрд▓ рдЦेрд▓ рд░рд╣ा рд╣ै рдкрд░ рджूрд╕рд░ों рдХा рдирдЬ़рд░िрдпा рдирд╣ीं рд╕рдордЭрддा, рд╡рд╣ рдХिрд╕ рдЕрд╡рд╕्рдеा рдоें рд╣ै?"
рдЕрдм рдпрд╣ाँ рд░рдЯ्рдЯा рдХाрдо рдирд╣ीं рдЖрдПрдЧा।
рдЗрд╕ Master Quiz рдХी рддीрди рдЦाрд╕िрдпрддें рд╣ैं:
- рдХोрдИ рдкैрдЯрд░्рди рдирд╣ीं: рдЗрд╕рдоें рдРрд╕ा рдирд╣ीं рд╣ै рдХि рд╕ाрд░े рдЙрдд्рддрд░ 'B' рдпा 'C' рд╣ोंрдЧे। рдЖрдкрдХो рд╣рд░ рдк्рд░рд╢्рди рдкреЭрдиा рдкреЬेрдЧा।
- рдХрдаिрди рднाрд╖ा: рдк्рд░рд╢्рдиों рдХी рднाрд╖ा рдЬाрдирдмूрдЭрдХрд░ рдеोреЬी рдШुрдоाрд╡рджाрд░ рд░рдЦी рдЧрдИ рд╣ै, рдЬैрд╕ी рдЕрд╕рд▓ी рдкेрдкрд░ рдоें рдЖрддी рд╣ै।
- рдоिрдХ्рд╕ рдорд╕ाрд▓ा: рдЗрд╕рдоें рдмाрд▓ рд╡िрдХाрд╕ (CDP), рд╣िंрджी рдкेрдбाрдЧोрдЬी, NCF 2005 рдФрд░ рдирдИ рд╢िрдХ्рд╖ा рдиीрддि (NEP 2020) рд╕рдмрдХा рдиिрдЪोреЬ рд╣ै।
рдЦंрдб 2: рдХ्рд╡िрдЬ рд╣рд▓ рдХрд░рдиे рд╕े рдкрд╣рд▓े 'рдЬрд░ूрд░ी рдмाрддें' (Must Read Concepts)
рдХ्рд╡िрдЬ рд╢ुрд░ू рдХрд░рдиे рд╕े рдкрд╣рд▓े, рдЖрдЗрдП 5 рдоिрдирдЯ рдоें рдЙрди рдоुрдЦ्рдп рд╕िрдж्рдзांрддों рдХो рд░िрд╡ाрдЗрдЬ़ рдХрд░ рд▓ें рдЬिрди рдкрд░ рдпрд╣ рдХ्рд╡िрдЬ рдЖрдзाрд░िрдд рд╣ै। рдЗрд╕े рдкреЭ рд▓ेंрдЧे рддो рд╕्рдХोрд░ рдЕрдЪ्рдЫा рдЖрдПрдЧा!
1. рдЬीрди рдкिрдпाрдЬे рдХा 'рдЪрдХ्рд░рд╡्рдпूрд╣'
рдкिрдпाрдЬे рд╕े 2-3 рд╕рд╡ाрд▓ рдкрдХ्рдХे рд╣ैं। рдпाрдж рд░рдЦें:
- рд╕्рдХीрдоा (Schema): рдЬ्рдЮाрди рдХी рдЬेрдм। (рджिрдоाрдЧ рдоें рдЬाрдирдХाрд░ी рдХा рдлोрд▓्рдбрд░)।
- рдЖрдд्рдорд╕ाрдд्рдХрд░рдг (Assimilation): рдкुрд░ाрдиे рдлोрд▓्рдбрд░ рдоें рдирдИ рдлाрдЗрд▓ рдбाрд▓рдиा। (рдХुрдд्рддे рдХो рджेрдЦрдХрд░ рдмिрд▓्рд▓ी рдХрд╣рдиा)।
- рд╕рдоाрдпोрдЬрди (Accommodation): рдкुрд░ाрдиा рдлोрд▓्рдбрд░ рдмрджрд▓рдиा рдпा рдирдпा рдмрдиाрдиा। (рд╕рдордЭрдиा рдХि рдмिрд▓्рд▓ी рдЕрд▓рдЧ рд╣ै рдФрд░ рдХुрдд्рддा рдЕрд▓рдЧ)।
-
рдЕрд╡рд╕्рдеाрдПं:
- 0-2 рд╡рд░्рд╖: рд╡рд╕्рддु рд╕्рдеाрдпिрдд्рд╡ (рдЪीреЫ рдЫुрдк рдЧрдИ рдкрд░ рдЧाрдпрдм рдирд╣ीं рд╣ुрдИ)।
- 2-7 рд╡рд░्рд╖: рдоैं рд╣ी рд╕рдм рд╣ूँ (Ego-centric)। рдк्рд░рддीрдХाрдд्рдордХ рдЦेрд▓ (рдбॉрдХ्рдЯрд░-рдбॉрдХ्рдЯрд░)।
- 7-11 рд╡рд░्рд╖: рддрд░्рдХ рд╢ुрд░ू, рдкрд░ рд╕िрд░्рдл рд╕ाрдордиे рд░рдЦी рдЪीрдЬों рдкрд░ (Murt/Concrete)।
- 11+ рд╡рд░्рд╖: рдЕрдоूрд░्рдд рдЪिंрддрди (рд╡ैрдЬ्рдЮाрдиिрдХ рд╕ोрдЪ)।
2. рд╡ाрдЗрдЧोрдд्рд╕्рдХी рдХा 'рд╕рд╣рдпोрдЧ'
рдЬрд╣ाँ рднी рдЖрдкрдХो 'рд╕рдоाрдЬ', 'рд╕ंрд╕्рдХृрддि', 'рд╕рд╣рдпोрдЧ' рдпा 'рднाрд╖ा' рджिрдЦे, рд╕рдордЭ рдЬाрдЗрдпे рд╡ाрдЗрдЧोрдд्рд╕्рдХी рдЪाрдЪा рдпाрдж рдХрд░ рд░рд╣े рд╣ैं।
- ZPD: рдмрдЪ्рдЪा рдХ्рдпा рдЦुрдж рдХрд░ рд╕рдХрддा рд╣ै рдФрд░ рдХ्рдпा рдорджрдж рд╕े рдХрд░ рд╕рдХрддा рд╣ै—рдЗрд╕рдХे рдмीрдЪ рдХा рдЕंрддрд░।
- рдкाреЬ (Scaffolding): рдЗрд╢ाрд░ा рджेрдиा, рдорджрдж рдХрд░рдиा (рдЙрдд्рддрд░ рдмрддाрдиा рдирд╣ीं!)।
- рднाрд╖ा: рд╡ाрдЗрдЧोрдд्рд╕्рдХी рдХे рд▓िрдП рднाрд╖ा рд╕рдмрд╕े рдмреЬा рд╣рдеिрдпाрд░ рд╣ै (Tool) рд╕ीрдЦрдиे рдХा।
3. рдХोрд╣рд▓рдмрд░्рдЧ рдХी 'рдиैрддिрдХрддा'
- рдЫोрдЯा рдмрдЪ्рдЪा (Pre-conventional): рджंрдб рд╕े рдмрдЪрдиे рдХे рд▓िрдП рдпा рдЪॉрдХрд▓ेрдЯ рдХे рд▓िрдП рдЖрдЬ्рдЮा рдоाрдирддा рд╣ै।
- рдмреЬा рдмрдЪ्рдЪा (Conventional): "рд▓ोрдЧ рдХ्рдпा рдХрд╣ेंрдЧे?" рдпा "рдЕрдЪ्рдЫा рд▓реЬрдХा" рдмрдирдиे рдХे рд▓िрдП рдХाрдо рдХрд░рддा рд╣ै।
4. рд╕рдоाрд╡ेрд╢ी рд╢िрдХ्рд╖ा (Inclusive Education)
рдЗрд╕рдХा рдПрдХ рд╣ी рдоंрдд्рд░ рд╣ै— "рд╕िрд╕्рдЯрдо рдмрджрд▓ो, рдмрдЪ्рдЪा рдирд╣ीं।"
рдЕрдЧрд░ рдмрдЪ्рдЪा рдлेрд▓ рд╣ुрдЖ, рддो рдмрдЪ्рдЪा рдЧрдзा рдирд╣ीं рд╣ै, рд╕्рдХूрд▓ рдХा рддрд░ीрдХा рдЧрд▓рдд рд╣ै।
рд╣рдоें рд╣рд░ рдмрдЪ्рдЪे (рдЪाрд╣े рд╡рд╣ рджेрдЦ рди рд╕рдХे, рд╕ुрди рди рд╕рдХे) рдХो рд╕ाрдоाрди्рдп рдХрдХ्рд╖ा рдоें рд╣ी рдкреЭाрдиा рд╣ै, рдмрд╕ рдкреЭाрдиे рдХा рддрд░ीрдХा рдмрджрд▓рдиा рд╣ै (рд╡िрднेрджिрдд рдЕрдиुрджेрд╢рди)।
5. NEP 2020 рдФрд░ NCF 2005
рдпे рджोрдиों рджрд╕्рддाрд╡ेрдЬ рдХрд╣рддे рд╣ैं:
- рд░рдЯрдиा рдкाрдк рд╣ै।
- рдмрд╕्рддे рдХा рдмोрдЭ рдХрдо рдХрд░ो।
- рдкрд░ीрдХ्рд╖ा рдХो рд▓рдЪीрд▓ा рдмрдиाрдУ।
- рдмрдЪ्рдЪे рдХो рдЕрдкрдиी рдмाрдд рдХрд╣рдиे рджो (рдЪाрд╣े рдоाрддृрднाрд╖ा рдоें рд╣ी рдХ्рдпों рди рд╣ो)।
рдЦंрдб 3: рдЕрдм рдмाрд░ी рд╣ै рдЦुрдж рдХो рдкрд░рдЦрдиे рдХी! (The Challenge)
рдХ्рдпा рдЖрдк рддैрдпाрд░ рд╣ैं?
рдЧрд╣рд░ी рд╕ांрд╕ рд▓ीрдЬिрдпे।
рдиीрдЪे рджिрдП рдЧрдП рдХ्рд╡िрдЬ рдХो рд╣рд▓ рдХीрдЬिрдпे। рдФрд░ рд╣ाँ, рдЬрд▓्рджрдмाрдЬी рдордд рдХрд░рдиा। рдк्рд░рд╢्рди рдХो рджो рдмाрд░ рдкреЭрдиा।
ЁЯСЗ Start Your Top 30 Master Quiz Now ЁЯСЗ
CTET Top 30 Master Quiz (Hard Level)
рдХ्рдпा рдЖрдк 30 рдоें рд╕े 25 рд▓ा рд╕рдХрддे рд╣ैं?
рдЦंрдб 4: CTET рдкाрд╕ рдХрд░рдиे рдХे 'рдЬाрджुрдИ рдЯिрдк्рд╕' (Secret Exam Strategy)
рдЕрдЧрд░ рдЖрдкрдиे рдХ्рд╡िрдЬ рд╣рд▓ рдХрд░ рд▓िрдпा рд╣ै (рдпा рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓े рд╣ैं), рддो рдЕрдм рдоैं рдЖрдкрдХो рд╡ो рд░рдгрдиीрддि (Strategy) рдмрддाрдиे рдЬा рд░рд╣ा рд╣ूँ рдЬो рдЖрдкрдХो 90 рдиंрдмрд░ рд╕े 120+ рдиंрдмрд░ рддрдХ рд▓े рдЬाрдПрдЧी।
рдЗрд╕े рдоैंрдиे рдиाрдо рджिрдпा рд╣ै— "SK Sachin рдХा рдкंрдЪ-рд╕ूрдд्рд░"।
рд╕ूрдд्рд░ 1: рдЯैрдЧ рд╡рд░्рдб्рд╕ рдХा рдЦेрд▓ (Positive vs Negative)
CTET рдоें рд╕рдордп рдХрдо рд╣ोрддा рд╣ै। рдк्рд░рд╢्рди рдкреЭрддे рд╣ी рдЖрдкрдХी рдирдЬрд░ें 'рдмाрдЬ' рдХी рддрд░рд╣ рдЗрди рд╢рдм्рджों рдХो рдвूंрдврдиी рдЪाрд╣िрдП।
✅ рд╕рдХाрд░ाрдд्рдордХ рд╢рдм्рдж (Positive Words) - рдпे рдЙрдд्рддрд░ рдЕрдХ्рд╕рд░ рд╕рд╣ी рд╣ोрддे рд╣ैं:
- рдЕрд╡рд╕рд░ (Opportunity): рдмрдЪ्рдЪे рдХो рдоौрдХा рджेрдиा।
- рд╡िрд╡िрдзрддा (Diversity): рдЕрд▓рдЧ-рдЕрд▓рдЧ рддрд░рд╣ рдХे рдмрдЪ्рдЪे рдПрдХ рд╕ाрде рд╣ोрдиा (рдпрд╣ рд╕ंрд╕ाрдзрди рд╣ै)।
- рд╕рдХ्рд░िрдп (Active): рдмрдЪ्рдЪा рдЦुрдж рдХुрдЫ рдХрд░ рд░рд╣ा рд╣ो (Learning by doing)।
- рдк्рд░ोрдд्рд╕ाрд╣рди (Encourage): рдмрдЪ्рдЪे рдХी рддाрд░ीрдл рдХрд░рдиा।
- рд╕ंрджрд░्рдн (Context): рдЕрд╕рд▓ी рджुрдиिрдпा рд╕े рдЬोреЬрдХрд░ рдкреЭाрдиा।
- рдд्рд░ुрдЯिрдпाँ (Errors): рдЧрд▓рддिрдпां рд╕ीрдЦрдиे рдХा рд╣िрд╕्рд╕ा рд╣ैं (рдЗрди्рд╣ें рдмुрд░ा рдордд рдоाрдиो)।
- рд▓рдЪीрд▓ाрдкрди (Flexibility): рдиिрдпрдо рдХрдаोрд░ рдирд╣ीं рд╣ोрдиे рдЪाрд╣िрдП।
❌ рдирдХाрд░ाрдд्рдордХ рд╢рдм्рдж (Negative Words) - рдпे рдЙрдд्рддрд░ рдЕрдХ्рд╕рд░ рдЧрд▓рдд рд╣ोрддे рд╣ैं:
- рдХेрд╡рд▓ / рдоाрдд्рд░ / рд╣ी (Only): "рдХेрд╡рд▓ рдпрд╣ी рд╕рд╣ी рд╣ै" - рдпрд╣ 99% рдЧрд▓рдд рд╣ोрддा рд╣ै।
- рд░рдЯрдиा / рдХंрдард╕्рде рдХрд░рдиा (Rote Memorization): рд╢िрдХ्рд╖ा рдХा рджुрд╢्рдорди।
- рджंрдб / рд╕рдЬा / рднрдп: рдмрдЪ्рдЪे рдХो рдбрд░ाрдиा рдордиा рд╣ै।
- рдоाрдирдХीрдХृрдд (Standardized): рд╕рдмрдХे рд▓िрдП рдПрдХ рдЬैрд╕ा рдкेрдкрд░ рдпा рддрд░ीрдХा (рдЧрд▓рдд рд╣ै, рдХ्рдпोंрдХि рд╣рд░ рдмрдЪ्рдЪा рдЕрд▓рдЧ рд╣ै)।
- рддुрд▓рдиा рдХрд░рдиा (Comparison): "рд╢рд░्рдоा рдЬी рдХे рдмेрдЯे рдХो рджेрдЦो"—рдпрд╣ рдХрднी рдирд╣ीं рдХрд░рдиा।
- рдкृрдердХ्рдХрд░рдг (Segregation): рдмрдЪ्рдЪों рдХो рдЕрд▓рдЧ-рдЕрд▓рдЧ рдмैрдаाрдиा (рдЧрд▓рдд)।
рд╕ूрдд्рд░ 2: рдПрд▓िрдоिрдиेрд╢рди рдоेрдердб (Elimination Method)
рдЬрдм рдЖрдкрдХो рд╕рд╣ी рдЙрдд्рддрд░ рди рдкрддा рд╣ो, рддो рд╕рд╣ी рдХो рдордд рдвूँрдвो, рдЧрд▓рдд рдХो рдмाрд╣рд░ рдиिрдХाрд▓ो।
рдЙрджाрд╣рд░рдг:
рдк्рд░рд╢्рди: "рдПрдХ рд╢िрдХ्рд╖рдХ рдХो рдХ्рдпा рдХрд░рдиा рдЪाрд╣िрдП?"
(A) рдмрдЪ्рдЪों рдХो рдЪुрдк рдХрд░ाрдиा рдЪाрд╣िрдП। (рдЧрд▓рдд - рдЪुрдк рд░рд╣рдиा рдиिрд╖्рдХ्рд░िрдпрддा рд╣ै)
(B) рдХेрд╡рд▓ рд╣ोрд╢िрдпाрд░ рдмрдЪ्рдЪों рдХो рдкреЭाрдиा рдЪाрд╣िрдП। (рдЧрд▓рдд - 'рдХेрд╡рд▓' рд╢рдм्рдж рдЖ рдЧрдпा)
(C) рдкाрда्рдпрдкुрд╕्рддрдХ рдХो рд╣ी рд╕рдм рдХुрдЫ рдоाрдирдиा рдЪाрд╣िрдП। (рдЧрд▓рдд - 'рд╣ी' рд╢рдм्рдж рдЖ рдЧрдпा)
(D) рдмрдЪ्рдЪों рдХे рдЕрдиुрднрд╡ों рдХो рдЬोреЬрдиा рдЪाрд╣िрдП। (рд╕рд╣ी - рдХ्рдпोंрдХि рдмाрдХी рддीрди рдЧрд▓рдд рд╣ैं)
рдЗрд╕ рддрдХрдиीрдХ рд╕े рдЖрдк рд╕рдмрд╕े рдХрдаिрди рдк्рд░рд╢्рди рднी рд╣рд▓ рдХрд░ рд╕рдХрддे рд╣ैं।
рд╕ूрдд्рд░ 3: рдмрдЪ्рдЪा рднрдЧрд╡ाрди рд╣ै (Child is King)
рдпрд╣ рд╕ुрдирдиे рдоें рдЕрдЬीрдм рд▓рдЧ рд╕рдХрддा рд╣ै, рд▓ेрдХिрди CTET рдкाрд╕ рдХрд░рдиे рдХा рдпрд╣ी рд╕рдмрд╕े рдмреЬा рд░ाрдЬ рд╣ै।
рдкेрдбाрдЧोрдЬी рдХे рдХिрд╕ी рднी рдк्рд░рд╢्рди рдоें, рдЯीрдЪрд░ рдХी рд╕ुрд╡िрдзा рдордд рджेрдЦो, рдмрдЪ्рдЪे рдХी рднрд▓ाрдИ рджेрдЦो।
- рдХ्рд▓ाрд╕ рдоें рд╢ोрд░ рд╣ो рд░рд╣ा рд╣ै? -> рдпрд╣ рдЕрдиुрд╢ाрд╕рдирд╣ीрдирддा рдирд╣ीं, рдпрд╣ рд╕ीрдЦрдиे рдХी рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा рд╣ै।
- рдмрдЪ्рдЪा рдмрдХрд╡ाрд╕ рд╕рд╡ाрд▓ рдкूрдЫ рд░рд╣ा рд╣ै? -> рдпрд╣ рдЬिрдЬ्рдЮाрд╕ा рд╣ै।
- рдмрдЪ्рдЪा рд╕्рдХूрд▓ рдирд╣ीं рдЖрдиा рдЪाрд╣рддा? -> рд╕्рдХूрд▓ рдоें рдХрдоी рд╣ै, рдмрдЪ्рдЪे рдоें рдирд╣ीं।
рдЬिрд╕ рдСрдк्рд╢рди рдоें рдмрдЪ्рдЪे рдХो рдЖрд╡ाрдЬ़ рдЙрдаाрдиे, рд╕рд╡ाрд▓ рдкूрдЫрдиे рдФрд░ рд╣ाрде-рдкांрд╡ рд╣िрд▓ाрдиे (Activity) рдХी рдЖреЫाрджी рдоिрд▓ рд░рд╣ी рд╣ो, рд╡рд╣ी рдСрдк्рд╢рди рд╕рд╣ी рд╣ै। рдЬрд╣ाँ рдЯीрдЪрд░ рдбंрдбा рд▓ेрдХрд░ рдЦреЬा рд╣ो, рд╡рд╣ рдСрдк्рд╢рди рдЧрд▓рдд рд╣ै।
рд╕ूрдд्рд░ 4: рд╕рдмрд╕े рдмреЬा рд╡िрдХрд▓्рдк (The Longest Option Trick)
рдпрд╣ рдПрдХ 'рдЬुрдЧाреЬ' рд╣ै, рд▓ेрдХिрди 90% рдХाрдо рдХрд░рддा рд╣ै।
рдкेрдбाрдЧोрдЬी рдоें рдЕрдХ्рд╕рд░ рдЬो рд╡िрдХрд▓्рдк рд╕рдмрд╕े рд▓ंрдмा рд▓िрдЦा рд╣ोрддा рд╣ै, рд╡рд╣ рд╕рд╣ी рд╣ोрддा рд╣ै।
рдХ्рдпों?
рдХ्рдпोंрдХि рд╕рд╣ी рдмाрдд рдХो рд╕рдордЭाрдиे рдХे рд▓िрдП рдЬ्рдпाрджा рд╢рдм्рджों рдХी рдЬрд░ूрд░рдд рдкреЬрддी рд╣ै। рдПрдЧ्рдЬाрдоिрдирд░ рд╕рд╣ी рдЙрдд्рддрд░ рдХो рд╡िрд╕्рддाрд░ рд╕े рд▓िрдЦрддा рд╣ै рддाрдХि рдХोрдИ рдХрди्рдл्рдпूрдЬрди рди рд░рд╣े।
рд╢рд░्рдд: рдкрд╣рд▓े рдк्рд░рд╢्рди рдХो рд╕рдордЭें, рдЕрдЧрд░ рдХुрдЫ рд╕рдордЭ рди рдЖрдП, рддрднी рдЗрд╕ рдЯ्рд░िрдХ рдХा рдЗрд╕्рддेрдоाрд▓ рдХрд░ें।
рд╕ूрдд्рд░ 5: рд╕рдордп рдк्рд░рдмंрдзрди (Time Management)
150 рдоिрдирдЯ, 150 рд╕рд╡ाрд▓। рдпाрдиी 1 рд╕рд╡ाрд▓ рдХे рд▓िрдП 1 рдоिрдирдЯ।
рд▓ेрдХिрди рдЧрдж्рдпांрд╢ рдФрд░ рдЧрдгिрдд рд╕рдордп рдЦाрддे рд╣ैं।
- рдоेрд░ी рд╕рд▓ाрд╣: рд╕рдмрд╕े рдкрд╣рд▓े CDP рдФрд░ рд╣िंрджी/рд╕ंрд╕्рдХृрдд рдХрд░ें। рдпे рдХрдо рд╕рдордп рд▓ेрддे рд╣ैं।
- рдЧрдгिрдд рдХो рдЕंрдд рдХे рд▓िрдП рди рдЫोреЬें, рдкрд░ рдмीрдЪ рдоें рдЕрдЯрдХें рднी рдирд╣ीं।
- рдХिрд╕ी рдПрдХ рдк्рд░рд╢्рди рдкрд░ рджिрд▓ рд▓рдЧा рдХрд░ рдордд рдмैрда рдЬाрдиा। рдЕрдЧрд░ рдирд╣ीं рдЖ рд░рд╣ा, рддो рдЖрдЧे рдмреЭो।
рдиिрд╖्рдХрд░्рд╖: рдЖрдк рд╢िрдХ्рд╖рдХ рд╣ैं, рдФрд░ рдЖрдк рдмेрд╣рддрд░ीрди рд╣ैं!
рджोрд╕्рддों, рдЕंрдд рдоें рдмрд╕ рдЗрддрдиा рдХрд╣ूँрдЧा—
CTET рдХोрдИ рдкрд╣ाреЬ рдирд╣ीं рд╣ै। рдпрд╣ рд╕िрд░्рдл рдпрд╣ рдкрд░рдЦрддा рд╣ै рдХि рдЖрдк рдмрдЪ्рдЪों рд╕े рдХिрддрдиा рдк्рдпाрд░ рдХрд░рддे рд╣ैं рдФрд░ рдЙрди्рд╣ें рдХिрддрдиा рд╕рдордЭрддे рд╣ैं।
рдЕрдЧрд░ рдЖрдк рдПрдХ рд╕рдХाрд░ाрдд्рдордХ рд╕ोрдЪ (Positive Mindset) рдХे рд╕ाрде рдПрдЧ्рдЬाрдо рд╣ॉрд▓ рдоें рдЬाрдПंрдЧे, рддो рдпрдХीрди рдоाрдиिрдП, рдЖрдкрдХो рдкाрд╕ рд╣ोрдиे рд╕े рдХोрдИ рдирд╣ीं рд░ोрдХ рд╕рдХрддा।
рдЗрд╕ рдХ्рд╡िрдЬ рдХो рдПрдХ рдмाрд░ рдирд╣ीं, рджो рдмाрд░ рд╣рд▓ рдХрд░ें।
рдЕрдкрдиे рджोрд╕्рддों рдХे рд╕ाрде рд╢ेрдпрд░ рдХрд░ें рдФрд░ рджेрдЦें рдХि рдХिрд╕рдХे рдХिрддрдиे рдиंрдмрд░ рдЖрддे рд╣ैं।
рдЕрдЧрд░ рдЖрдкрдХे рдорди рдоें рдХोрдИ рднी рд╕рд╡ाрд▓ рд╣ै, рддो рдиीрдЪे рдХрдоेंрдЯ рдмॉрдХ्рд╕ рдоें рдкूрдЫें рдпा рд╣рдоाрд░े рд╡्рд╣ाрдЯ्рд╕рдПрдк рдЧ्рд░ुрдк рдоें рдЬुреЬें। рдоैं рд╣рдоेрд╢ा рдЖрдкрдХे рд╕ाрде рд╣ूँ।
рдкрдв़рддे рд░рд╣िрдпे, рдоुрд╕्рдХुрд░ाрддे рд░рд╣िрдпे рдФрд░ рдЕрдкрдиी рдоंрдЬिрд▓ рдХी рддрд░рдл рдмреЭрддे рд░рд╣िрдпे!
рд╢ुрднрдХाрдордиाрдПं! ЁЯМЯ

рдЯिрдк्рдкрдгिрдпाँ
рдПрдХ рдЯिрдк्рдкрдгी рднेрдЬें