рд╕ीрдзे рдоुрдЦ्рдп рд╕ाрдордЧ्рд░ी рдкрд░ рдЬाрдПं

UPTET EVS Top 100 Questions 2026 | рдкрд░्рдпाрд╡рд░рдг рдЕрдз्рдпрдпрди рдХे рд░ाрдордмाрдг PYQ - SK SACHIN CLASSES

рдирдорд╕्рдХाрд░ рджोрд╕्рддों! SK SACHIN CLASSES рдоें рдЖрдкрдХा рд╕्рд╡ाрдЧрдд рд╣ै। рд╢िрдХ्рд╖рдХ рднрд░्рддी (UPTET 2026 рдФрд░ Super TET) рдоें рдкрд░्рдпाрд╡рд░рдг рдЕрдз्рдпрдпрди (EVS) рдПрдХ рдРрд╕ा рд╡िрд╖рдп рд╣ै рдЬिрд╕рдоें рднूрдЧोрд▓, рд╡िрдЬ्рдЮाрди, рд╕ंрд╡िрдзाрди рдФрд░ рдпूрдкी рд╕्рдкेрд╢рд▓ рд╕рдм рдХुрдЫ рд╢ाрдоिрд▓ рд╣ोрддा рд╣ै। рдЕрдЧрд░ рдЖрдк рдЗрд╕рдоें 30/30 рдХा рд╕्рдХोрд░ рдХрд░рдиा рдЪाрд╣рддे рд╣ैं, рддो рдкिрдЫрд▓े рд╡рд░्рд╖ों рдХे рдк्рд░рд╢्рди (PYQ) рдФрд░ рд╕ंрднाрд╡िрдд рдк्рд░рд╢्рдиों рдХा рдЕрдн्рдпाрд╕ рдмрд╣ुрдд рдЬрд░ूрд░ी рд╣ै। рдЖрдЬ рд╣рдо рдЖрдкрдХे рд▓िрдП UPTET EVS рдХे рдЯॉрдк 100 рд░ाрдордмाрдг рдк्рд░рд╢्рди рд▓ेрдХрд░ рдЖрдП рд╣ैं। рд╣рд░ рдк्рд░рд╢्рди рдХे рдиीрдЪे рджी рдЧрдИ 'рд╡्рдпाрдЦ्рдпा' рдФрд░ 'рдЬाрджुрдИ рдЯ्рд░िрдХ्рд╕' рдХो рдЬрд░ूрд░ рдиोрдЯ рдХрд░ें, рдХ्рдпोंрдХि рдЕрд╕рд▓ी рд╕рд╡ाрд▓ рд╡рд╣ीं рд╕े рдмрдирддे рд╣ैं। рдЪрд▓िрдП рд╢ुрд░ू рдХрд░рддे рд╣ैं! ЁЯСЗ

​ЁЯФе CTET Top 30 PYQ: рдЬीрди рдкिрдпाрдЬे рд╕े рд▓ेрдХрд░ NEP 2020 рддрдХ - рд╕рдм рдХुрдЫ рдПрдХ рд╣ी рдЬрдЧрд╣! (Primary & Junior Special)




1. рднूрдоिрдХा: CTET рдкाрд╕ рдХрд░рдиा рд╣ै рддो 'рд░рдЯрдиा' рдЫोрдб़ рджो!

рдирдорд╕्рдХाрд░ рджोрд╕्рддों! рд╕्рд╡ाрдЧрдд рд╣ै рдЖрдкрдХा SK SACHIN CLASSES рдкрд░।

​рдЕрдЧрд░ рдЖрдк CTET (Central Teacher Eligibility Test) рдХी рддैрдпाрд░ी рдХрд░ рд░рд╣े рд╣ैं, рдЪाрд╣े рд╡ो рдкेрдкрд░ 1 (Primary) рд╣ो рдпा рдкेрдкрд░ 2 (Junior), рдПрдХ рдмाрдд рдЖрдкрдХो рдЧांрда рдмांрдз рд▓ेрдиी рдЪाрд╣िрдП— "CTET рд░рдЯрдиे рд╡ाрд▓ों рдХा рдирд╣ीं, рд╕рдордЭрдиे рд╡ाрд▓ों рдХा рдПрдЧ्рдЬाрдо рд╣ै।"

​рдЕрдХ्рд╕рд░ рдирдП рдЫाрдд्рд░ рд╕ोрдЪрддे рд╣ैं рдХि рдоोрдЯी-рдоोрдЯी рдХिрддाрдмें рд░рдЯрдХрд░ рд╡े рдкाрд╕ рд╣ो рдЬाрдПंрдЧे। рд▓ेрдХिрди рдЬрдм рдПрдЧ्рдЬाрдо рд╣ॉрд▓ рдоें рд╕рд╡ाрд▓ рдЖрддा рд╣ै рдХि "рдПрдХ рдмрдЪ्рдЪा 'рдкрдХ्рд╖ी' рдХो рджेрдЦрдХрд░ 'рд╣рд╡ाрдИ рдЬрд╣ाрдЬ' рдХो рднी рдкрдХ्рд╖ी рдХрд╣ рд░рд╣ा рд╣ै, рддो рдкिрдпाрдЬे рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░ рдпрд╣ рдХ्рдпा рд╣ै?" рддрдм рд░рдЯा рд╣ुрдЖ рдЬ्рдЮाрди рдзрд░ा рдХा рдзрд░ा рд░рд╣ рдЬाрддा рд╣ै। рд╡рд╣ां рдХाрдо рдЖрддी рд╣ै рдЖрдкрдХी рд╕рдордЭ (Understanding)

​рдЖрдЬ рдХे рдЗрд╕ рдм्рд▓ॉрдЧ рдоें, рдоैं рдЖрдкрдХे рд▓िрдП рдкिрдЫрд▓े рд╡рд░्рд╖ों рдХे 30 рд╕рдмрд╕े рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рдк्рд░рд╢्рди (PYQ) рд▓ेрдХрд░ рдЖрдпा рд╣ूँ। рдпे рд╡ो рд╕рд╡ाрд▓ рд╣ैं рдЬो рд╣рд░ рд╕ाрд▓ рдХिрд╕ी рди рдХिрд╕ी рд░ूрдк рдоें рд░िрдкीрдЯ рд╣ोрддे рд╣ैं। рдЗрд╕рдоें рд╣рдо рдЬीрди рдкिрдпाрдЬे рдХी рдЕрд╡рд╕्рдеाрдУं рд╕े рд▓ेрдХрд░ рдирдИ рд╢िрдХ्рд╖ा рдиीрддि (NEP 2020) рддрдХ рд╕рдм рдХुрдЫ рдХрд╡рд░ рдХрд░ेंрдЧे।

​рддो рдЪрд▓िрдП, рдЕрдкрдиी рддैрдпाрд░ी рдХो рдПрдХ рдирдпा рдЧिрдпрд░ рджेрддे рд╣ैं! ЁЯЪА





2. рдЬीрди рдкिрдпाрдЬे: CTET рдХे 'рдмाрд╣ुрдмрд▓ी'

​рдЕрдЧрд░ CTET рдПрдХ рдлिрд▓्рдо рд╣ै, рддो рдЬीрди рдкिрдпाрдЬे (Jean Piaget) рдЙрд╕рдХे рд╕рдмрд╕े рдмрдб़े рд╣ीрд░ो рд╣ैं। рдЗрдирдХे рдмिрдиा рдкेрдкрд░ рдирд╣ीं рдмрдирддा।

рдкिрдпाрдЬे рдиे рдмрдЪ्рдЪों рдХो "рдирди्рд╣ा рд╡ैрдЬ्рдЮाрдиिрдХ" рдХрд╣ा рд╣ै। рд╡े рдоाрдирддे рдеे рдХि рдмрдЪ्рдЪे рдЕрдкрдиी рджुрдиिрдпा рдХी рд╕рдордЭ рдЦुрдж рдмрдиाрддे рд╣ैं।

​рдЖрдкрдХे рдПрдЧ्рдЬाрдо рдХे рд▓िрдП рдкिрдпाрдЬे рдХे 4 рд╢рдм्рдж рдмрд╣ुрдд рдЬрд░ूрд░ी рд╣ैं:

  1. рд╕्рдХीрдоा (Schema): рдЗрд╕े рджिрдоाрдЧ рдХा 'рдлोрд▓्рдбрд░' рдоाрди рд▓ो। рдЬो рднी рд╣рдо рдЬाрдирддे рд╣ैं, рд╡ो рд╕्рдХीрдоा рд╣ै।
  2. рдЖрдд्рдорд╕ाрддीрдХрд░рдг (Assimilation): рдЬрдм рдмрдЪ्рдЪा рдкुрд░ाрдиी рдЬाрдирдХाрд░ी рдоें рдирдИ рдЪीрдЬ़ рдХो рдлिрдЯ рдХрд░ рд▓ेрддा рд╣ै। (рдЬैрд╕े—рдХौрд╡े рдХो рдкрдХ्рд╖ी рдЬाрдирддा рдеा, рд╣рд╡ाрдИ рдЬрд╣ाрдЬ рдХो рднी рдкрдХ्рд╖ी рдмोрд▓ рджिрдпा)।
  3. рд╕рдоाрдпोрдЬрди (Accommodation): рдЬрдм рдкुрд░ाрдиी рдЬाрдирдХाрд░ी рдЧрд▓рдд рд╣ो рдЬाрдП рдФрд░ рдЙрд╕े рдмрджрд▓рдиा рдкрдб़े। (рдЬрдм рдЙрд╕े рдкрддा рдЪрд▓ा рдХि рд╣рд╡ाрдИ рдЬрд╣ाрдЬ рдкрдХ्рд╖ी рдирд╣ीं рд╣ै, рдорд╢ीрди рд╣ै, рддो рдЙрд╕рдиे рдЕрдкрдиा рд╕्рдХीрдоा рдмрджрд▓ा)।
  4. рдЕрд╡рд╕्рдеाрдПं: рдкिрдпाрдЬे рдХी 4 рдЕрд╡рд╕्рдеाрдПं рд╣ैं (S-P-C-F)। рдпाрдж рд░рдЦें, 'рдоूрд░्рдд рд╕ंрдХ्рд░िрдпाрдд्рдордХ' (7-11 рд╡рд░्рд╖) рдоें рдмрдЪ्рдЪा рддрд░्рдХ рдХрд░рдиा рд╢ुрд░ू рдХрд░рддा рд╣ै рдФрд░ 'рдФрдкрдЪाрд░िрдХ' (11+ рд╡рд░्рд╖) рдоें рд╡рд╣ рд╡ैрдЬ्рдЮाрдиिрдХ рдХी рддрд░рд╣ рдЕрдоूрд░्рдд (Abstract) рд╕ोрдЪ рд╕рдХрддा рд╣ै।





3. рд▓ेрд╡ рд╡ाрдпрдЧोрдд्рд╕्рдХी: 'рдЕрдХेрд▓े рдирд╣ीं, рд╕ाрде рдоें рд╕ीрдЦेंрдЧे'

​рдкिрдпाрдЬे рдЬрд╣ाँ рдХрд╣рддे рдеे рдХि рдмрдЪ्рдЪा рдЦुрдж рд╕ीрдЦрддा рд╣ै, рд╡рд╣ीं рд╡ाрдпрдЧोрдд्рд╕्рдХी (Vygotsky) рдХрд╣рддे рдеे— "рдЕрд░े рдирд╣ीं рднाрдИ! рдмрдЪ्рдЪा рд╕рдоाрдЬ рдФрд░ рджोрд╕्рддों рдХे рд╕ाрде рдЧрдк्рдкें рдоाрд░рдХрд░ (Social Interaction) рд╕ीрдЦрддा рд╣ै।"

​рд╡ाрдпрдЧोрдд्рд╕्рдХी рдХे рджो рд╣рдеिрдпाрд░ рдпाрдж рдХрд░ рд▓ो, 2 рдиंрдмрд░ рдкрдХ्рдХे:

  1. ZPD (рд╕рдоीрдкрд╕्рде рд╡िрдХाрд╕ рдХा рдХ्рд╖ेрдд्рд░): рдпрд╣ рд╡ो рджाрдпрд░ा рд╣ै рдЬрд╣ाँ рдмрдЪ्рдЪा рдЦुрдж рддो рдирд╣ीं рдХрд░ рд╕рдХрддा, рд▓ेрдХिрди рдеोрдб़ी рдорджрдж рдоिрд▓े рддो рдХрд░ рд▓ेрдЧा।
  2. рдкाреЬ/рдвांрдЪा (Scaffolding): рдпрд╣ рд╡ो 'рдеोрдб़ी рд╕ी рдорджрдж' рд╣ै। рдЬैрд╕े рд╕ाрдЗрдХिрд▓ рд╕िрдЦाрддे рд╡рдХ्рдд рдкीрдЫे рд╕े рдкрдХрдб़рдиा। рдЬрдм рдмрдЪ्рдЪा рд╕ीрдЦ рдЬाрдП, рддो рдорджрдж рд╣рдЯा рд▓ो। рдпрд╣ рд╕्рдеाрдпी рдирд╣ीं рд╣ोрддी।






4. рд▓ॉрд░ेंрд╕ рдХोрд╣рд▓рдмрд░्рдЧ: рдиैрддिрдХрддा рдХा рдкाрда

​рдХोрд╣рд▓рдмрд░्рдЧ рдиे рдмрддाрдпा рдХि рдмрдЪ्рдЪों рдоें рд╕рд╣ी рдФрд░ рдЧрд▓рдд рдХी рд╕рдордЭ рдХैрд╕े рдЖрддी рд╣ै।

  • рдЫोрдЯा рдмрдЪ्рдЪा (Pre-conventional): рд╡рд╣ рд╕िрд░्рдл "рдкिрдЯाрдИ рдХे рдбрд░" рд╕े рдиिрдпрдо рдоाрдирддा рд╣ै। (рджंрдб рдПрд╡ं рдЖрдЬ्рдЮाрдкाрд▓рди)।
  • рдеोрдб़ा рдмрдб़ा рдмрдЪ्рдЪा (Conventional): рд╡рд╣ "рдЕрдЪ्рдЫा рд▓рдб़рдХा/рдЕрдЪ्рдЫी рд▓рдб़рдХी" рдмрдирдиा рдЪाрд╣рддा рд╣ै। рдЙрд╕े рд╕рдоाрдЬ рдХी рд╡ाрд╣рд╡ाрд╣ी рдЪाрд╣िрдП।
  • рд╕рдордЭрджाрд░ рдЗंрд╕ाрди (Post-conventional): рд╡рд╣ рдиिрдпрдоों рд╕े рдКрдкрд░ "рдоाрдирд╡рддा" рдХो рдЪुрдирддा рд╣ै। (рдЬैрд╕े рд╣ेंрдЬ рдиे рджрд╡ा рдЪोрд░ी рдХी рдХ्рдпोंрдХि рдЬाрди рдмрдЪाрдиा рдЪोрд░ी рд╕े рдмрдб़ा рдзрд░्рдо рдеा)।




5. рдирдИ рд╢िрдХ्рд╖ा рдиीрддि (NEP 2020) рдФрд░ NCF 2005

​рджोрд╕्рддों, рдЕрдм рд░рдЯ्рдЯा рдоाрд░рдиे рд╡ाрд▓ा рдЬ़рдоाрдиा рдЧрдпा।

NEP 2020 рдХрд╣рддी рд╣ै рдХि рдмрдЪ्рдЪों рдХा рдмрд╕्рддा рд╣рд▓्рдХा рдХрд░ो рдФрд░ рджिрдоाрдЧ рднाрд░ी рдХрд░ो।

  • ​рдирдпा рдвांрдЪा: 5+3+3+4 (рдкुрд░ाрдиा 10+2 рдЧрдпा)।
  • ​рд╕рдмрд╕े рдкрд╣рд▓े 5 рд╕ाрд▓ (Foundational Stage) рдЦेрд▓-рдХूрдж рдФрд░ рдЧрддिрд╡िрдзि рд╡ाрд▓े рд╣ोंрдЧे।
  • ​рдлोрдХрд╕: рд╡ैрдЪाрд░िрдХ рд╕рдордЭ (Conceptual Understanding) рдкрд░, рди рдХि рд░рдЯрдиे рдкрд░।

​рд╡рд╣ीं, NCF 2005 рдХрд╣рддा рд╣ै рдХि рд╢िрдХ्рд╖рдХ рдХो "рд╕ुрд╡िрдзाрджाрддा" (Facilitator) рдмрдирдиा рдЪाрд╣िрдП। рдорддрд▓рдм рдХ्рд▓ाрд╕ рдоें рдбंрдбा рд▓ेрдХрд░ рдирд╣ीं рдЦрдб़े рд╣ोрдиा рд╣ै, рдмрд▓्рдХि рдмрдЪ्рдЪों рдХी рдорджрдж рдХрд░рдиी рд╣ै рддाрдХि рд╡े рдЦुрдж рд╕ीрдЦ рд╕рдХें। "рдЬ्рдЮाрди рдХो рд╕्рдХूрд▓ рдХे рдмाрд╣рд░ी рдЬीрд╡рди рд╕े рдЬोрдб़рдиा" рд╣ी рдЗрд╕рдХा рдоूрд▓ рдоंрдд्рд░ рд╣ै।





6. рд╕рдоाрд╡ेрд╢ी рд╢िрдХ्рд╖ा (Inclusive Education): рд╕рдмрдХा рд╕ाрде, рд╕рдмрдХा рд╡िрдХाрд╕

​рд╕рдоाрд╡ेрд╢ी рдХрдХ्рд╖ा рдХा рдорддрд▓рдм рд╣ै рдПрдХ рдРрд╕ी рдХ्рд▓ाрд╕ рдЬрд╣ाँ рд╣рд░ рддрд░рд╣ рдХा рдмрдЪ्рдЪा рдПрдХ рд╕ाрде рдкрдв़े।

рдЪाрд╣े рд╡ो рдмрд╣ुрдд рд╣ोрдирд╣ाрд░ рд╣ो, рдпा рдЙрд╕े рдЪрд▓рдиे-рдлिрд░рдиे рдоें рджिрдХ्рдХрдд рд╣ो (рджिрд╡्рдпांрдЧ), рдпा рдХिрд╕ी рдХो рдХрдо рджिрдЦाрдИ рджेрддा рд╣ो।

  • ​рд╣рдоें рдмрдЪ्рдЪों рдХो 'рд▓ेрдмрд▓' (Label) рдирд╣ीं рдХрд░рдиा рд╣ै рдХि "рддू рдоंрджрдмुрдж्рдзि рд╣ै"।
  • ​рд╣рдоें рдЕрдкрдиे рдкрдв़ाрдиे рдХा рддрд░ीрдХा рдмрджрд▓рдиा рд╣ै рддाрдХि рд╣рд░ рдмрдЪ्рдЪा рд╕ीрдЦ рд╕рдХे।
  • рдмрд╣ुрднाрд╖िрдХрддा (Multilingualism): рдЕрдЧрд░ рдХ्рд▓ाрд╕ рдоें рдХोрдИ рдмрдЪ्рдЪा рдЕрдкрдиी рдоाрддृрднाрд╖ा (рдЬैрд╕े рднोрдЬрдкुрд░ी рдпा рдкंрдЬाрдмी) рдмोрд▓рддा рд╣ै, рддो рдЙрд╕े рдбांрдЯрдиा рдирд╣ीं рд╣ै। рдЙрд╕рдХी рднाрд╖ा рдХो рд╕ंрд╕ाрдзрди (Resource) рдоाрдирдХрд░ рд╕рдо्рдоाрди рджेрдиा рд╣ै।





7. рдХुрдЫ рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг 'рдХीрд╡рд░्рдб्рд╕' (Tag Words)

​рдПрдЧ्рдЬाрдо рдоें рдЬрдм рдЖрдк рдлंрд╕ рдЬाрдПं, рддो рдЗрди рд╢рдм्рджों рдХो рдвूँрдвें:

​✅ Positive Words (рд╕рд╣ी рдЙрдд्рддрд░ рдХी рдкрд╣рдЪाрди):

  • ​рдЕрд╡рд╕рд░ рджेрдиा (Opportunities)
  • ​рдХрд░рдХे рд╕ीрдЦрдиा (Learning by doing)
  • ​рд╡िрд╡िрдзрддा (Diversity)
  • ​рдд्рд░ुрдЯिрдпां рд╕ीрдЦрдиे рдХा рд╣िрд╕्рд╕ा рд╣ैं
  • ​рд╕ंрджрд░्рдн рдоें рд╕ीрдЦрдиा (Contextual learning)

​❌ Negative Words (рдЗрди्рд╣ें рджेрдЦрддे рд╣ी рдХाрдЯ рджें):

  • ​рдХेрд╡рд▓, рд╣ी, рдоाрдд्рд░ (Only)
  • ​рд░рдЯрдиा, рдХंрдард╕्рде рдХрд░рдиा (Rote memorization)
  • ​рдмрдЪ्рдЪों рдХो рдЕрд▓рдЧ рдХрд░рдиा (Segregation)
  • ​рдиिрд╖्рдХ्рд░िрдп (Passive)
  • ​рдоाрдирдХ (Standardized) - рдз्рдпाрди рджें: рд▓рдЪीрд▓ाрдкрди (Flexibility) рдЕрдЪ्рдЫा рд╣ै, рдоाрдирдХीрдХрд░рдг рдмुрд░ा рд╣ै।





8. рдЕрдм рдЖрдкрдХी рдмाрд░ी! (Live Master Quiz)

​рдоैंрдиे рдКрдкрд░ рдЬो рднी рд╕рдордЭाрдпा, рдЕрдм рдЙрд╕े рдкрд░рдЦрдиे рдХा рд╕рдордп рд╣ै।

рдоैंрдиे 30 рд╕рдмрд╕े рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг PYQ рдХा рдПрдХ рд▓ाрдЗрд╡ рдЯेрд╕्рдЯ рддैрдпाрд░ рдХिрдпा рд╣ै।

рдЗрд╕ рдХ्рд╡िрдЬ़ рдХी рдЦाрд╕िрдпрдд:

  • ​✅ рдЗрд╕рдоें рдк्рд░ाрдЗрдорд░ी рдФрд░ рдЬूрдиिрдпрд░ рджोрдиों рдХे рдоिрдХ्рд╕ рдк्рд░рд╢्рди рд╣ैं।
  • ​✅ рдЧрд▓рдд рдЙрдд्рддрд░ рдкрд░ рдЖрдкрдХो рддुрд░ंрдд рд╕рд╣ी рдЬрд╡ाрдм рдФрд░ рд╡्рдпाрдЦ्рдпा рджिрдЦेрдЧी।
  • ​✅ рдпрд╣ рдЖрдкрдХो рдЕрд╕рд▓ी рдПрдЧ्рдЬाрдо рдЬैрд╕ा рдлीрд▓ рджेрдЧा।

рдЪैрд▓ेंрдЬ: рдХ्рдпा рдЖрдк 30 рдоें рд╕े 25+ рдиंрдмрд░ рд▓ा рд╕рдХрддे рд╣ैं? рдЕрдЧрд░ рд╣ाँ, рддो рдЖрдкрдХी рддैрдпाрд░ी рд╕рд╣ी рд░ाрд╕्рддे рдкрд░ рд╣ै!

​ЁЯСЗ рдЕрднी рдЯेрд╕्рдЯ рд╢ुрд░ू рдХрд░ें! ЁЯСЗ

CTET Top 30 PYQ Quiz CTET Top 30 PYQ Quiz рджोрд╕्рддों, CTET рдкाрд╕ рдХрд░рдиा рдоुрд╢्рдХिрд▓ рдирд╣ीं рд╣ै, рдмрд╕ рд╕рд╣ी рджिрд╢ा рдХी рдЬрд░ूрд░рдд рд╣ै। рдЖрдЬ рд╣рдордиे рдкिрдпाрдЬे, рд╡ाрдпрдЧोрдд्рд╕्рдХी, рдХोрд╣рд▓рдмрд░्рдЧ рдФрд░ рдирдИ рд╢िрдХ्рд╖ा рдиीрддि рдХे рдЙрди рдкрд╣рд▓ुрдУं рдХो рд╕рдордЭा рдЬो рдПрдЧ्рдЬाрдо рдоें рдмाрд░-рдмाрд░ рдкूрдЫे рдЬाрддे рд╣ैं। ​рдпाрдж рд░рдЦिрдП, рдЧрд▓рддिрдпां рд╕ीрдЦрдиे рдХी рдкрд╣рд▓ी рд╕ीрдв़ी рд╣ैं। рдЕрдЧрд░ рдХ्рд╡िрдЬ़ рдоें рдиंрдмрд░ рдХрдо рдЖрдПं, рддो рдШрдмрд░ाрдиा рдирд╣ीं। рд╡्рдпाрдЦ्рдпा (Explanation) рдХो рдз्рдпाрди рд╕े рдкрдв़ें рдФрд░ рджोрдмाрд░ा рдХोрд╢िрд╢ рдХрд░ें। ​рдЕрдЧрд░ рдЖрдкрдХो рдпрд╣ рдм्рд▓ॉрдЧ рдФрд░ рдоेрд░ी рдоेрд╣рдирдд рдкрд╕ंрдж рдЖрдИ рд╣ो, рддो рдЗрд╕े рдЕрдкрдиे рджोрд╕्рддों рдХे рд╕ाрде WhatsApp рдкрд░ рдЬрд░ूрд░ рд╢ेрдпрд░ рдХрд░ें। рдФрд░ рд╣ाँ, рдл्рд░ी рдиोрдЯ्рд╕ рдХे рд▓िрдП рд╣рдоाрд░ा WhatsApp рдЪैрдирд▓ рдЬ्рд╡ाрдЗрди рдХрд░рдиा рди рднूрд▓ें! ​рд╢ुрднрдХाрдордиाрдПं! - SK Sachin Classes

рдЯिрдк्рдкрдгिрдпाँ

рдЗрд╕ рдм्рд▓ॉрдЧ рд╕े рд▓ोрдХрдк्рд░िрдп рдкोрд╕्рдЯ

UPTET Hindi Top 100 PYQ 2026 | UPTET рд╣िрди्рджी рд╡्рдпाрдХрд░рдг рд╡ рд╕ाрд╣िрдд्рдп рдХे рд░ाрдордмाрдг рдк्рд░рд╢्рди - SK SACHIN CLASSES

рдирдорд╕्рдХाрд░ рджोрд╕्рддों! SK SACHIN CLASSES рдоें рдЖрдкрдХा рд╕्рд╡ाрдЧрдд рд╣ै। рдЕрдЧрд░ рдЖрдк UPTET рдпा Super TET рдХी рддैрдпाрд░ी рдХрд░ рд░рд╣े рд╣ैं, рддो рд╣िрди्рджी (Hindi) рдПрдХ рдРрд╕ा рд╕्рдХोрд░िंрдЧ рд╡िрд╖рдп рд╣ै рдЬो рдЖрдкрдХा рд╕िрд▓ेрдХ्рд╢рди рдкрдХ्рдХा рдХрд░ рд╕рдХрддा рд╣ै। рдЕрдХ्рд╕рд░ рджेрдЦा рдЧрдпा рд╣ै рдХि рдкрд░ीрдХ्рд╖ा рдоें рдкुрд░ाрдиे рдк्рд░рд╢्рди (PYQ) рд╣ी рдмाрд░-рдмाрд░ рд░िрдкीрдЯ рд╣ोрддे рд╣ैं рдпा рдЙрди्рд╣ीं рдХे рдХॉрди्рд╕ेрдк्рдЯ рдкрд░ рдирдП рдк्рд░рд╢्рди рдмрдирддे рд╣ैं। рдЗрд╕ीрд▓िрдП рдЖрдЬ рд╣рдо рдЖрдкрдХे рд▓िрдП рд▓ेрдХрд░ рдЖрдП рд╣ैं UPTET рд╣िрди्рджी рд╡्рдпाрдХрд░рдг рдФрд░ рд╕ाрд╣िрдд्рдп рдХे рдЯॉрдк 100 'рд░ाрдордмाрдг' рдк्рд░рд╢्рди । рдЗрди рдк्рд░рд╢्рдиों рдХे рд╕ाрде рджी рдЧрдИ 'рд╡िрд╕्рддृрдд рд╡्рдпाрдЦ्рдпा' рдХो рдЬрд░ूрд░ рдкрдв़ें। рддो рдЪрд▓िрдП, рдмिрдиा рдХिрд╕ी рджेрд░ी рдХे рд╢ुрд░ू рдХрд░рддे рд╣ैं! ЁЯСЗ

UPTET CDP Most Important Question 2026 | UPTET рдмाрд▓ рд╡िрдХाрд╕ Top 100 PYQ рд╡्рдпाрдЦ्рдпा рд╕рд╣िрдд - SK SACHIN CLASSES

рдирдорд╕्рдХाрд░ рджोрд╕्рддों! SK SACHIN CLASSES рдоें рдЖрдкрдХा рд╕्рд╡ाрдЧрдд рд╣ै। рд╢िрдХ्рд╖рдХ рднрд░्рддी рдкрд░ीрдХ्рд╖ा (UPTET/CTET) рдоें рдмाрд▓ рд╡िрдХाрд╕ рдПрд╡ं рд╢िрдХ्рд╖ाрд╢ाрд╕्рдд्рд░ (CDP) рдПрдХ рдРрд╕ा рд╡िрд╖рдп рд╣ै рдЬिрд╕рдоें рдкूрд░े рдоें рд╕े рдкूрд░े рдиंрдмрд░ рд▓ाрдП рдЬा рд╕рдХрддे рд╣ैं, рдмрд╢рд░्рддे рдЖрдкрдХे рдХॉрди्рд╕ेрдк्рдЯ्рд╕ рдХ्рд▓िрдпрд░ рд╣ों। рдЖрдЬ рд╣рдо рдЖрдкрдХे рд▓िрдП рд▓ेрдХрд░ рдЖрдП рд╣ैं CDP рдХे рдЯॉрдк 100 рдРрд╕े PYQ (рдкिрдЫрд▓े рд╡рд░्рд╖ों рдХे рдк्рд░рд╢्рди) рдЬो рд╣рд░ рдмाрд░ рдПрдЧ्рдЬाрдо рдоें рдШुрдоा-рдлिрд░ा рдХрд░ рдкूрдЫे рдЬाрддे рд╣ैं। рдЗрди рдк्рд░рд╢्рдиों рдХे рд╕ाрде рджी рдЧрдИ 'рд╡िрд╕्рддृрдд рд╡्рдпाрдЦ्рдпा' рдХो рдЬрд░ूрд░ рдкрдв़ें, рдХ्рдпोंрдХि рдЕрд╕рд▓ी рд╕рд╡ाрд▓ рд╡рд╣ीं рд╕े рдмрдирддे рд╣ैं। рддो рдЪрд▓िрдП рдЕрдкрдиी рддैрдпाрд░ी рдХो рдзाрд░ рджेрддे рд╣ैं! ЁЯСЗ

UPTET Bal Vikas Chapter 1: рд╡िрдХाрд╕ рдХी рдЕрд╡рдзाрд░рдгा (Concept of Development) | Child Development Complete Notes in Hindi for UPTET & CTET

  ​ UPTET рдмाрд▓ рд╡िрдХाрд╕ (CDP) рдЕрдз्рдпाрдп-1: рд╡िрдХाрд╕ рдХी рдЕрд╡рдзाрд░рдгा рдПрд╡ं рдЕрдзिрдЧрдо рд╕े рд╕ंрдмंрдз (рд╡िрд╕्рддृрдд рдиोрдЯ्рд╕) ​рдирдорд╕्рдХाрд░ рджोрд╕्рддों, SK Sachin Classes рдоें рдЖрдкрдХा рд╕्рд╡ाрдЧрдд рд╣ै। рдпрджि рдЖрдк UPTET, CTET рдпा Super TET рдХी рддैрдпाрд░ी рдХрд░ рд░рд╣े рд╣ैं, рддो рдмाрд▓ рд╡िрдХाрд╕ рдПрд╡ं рд╢िрдХ्рд╖рдг рд╡िрдзि (Child Development and Pedagogy) рд╡рд╣ рд╡िрд╖рдп рд╣ै рдЬो рдЖрдкрдХे рдЪрдпрди рдоें рд╕рдмрд╕े рдмрдб़ी рднूрдоिрдХा рдиिрднाрддा рд╣ै। ​рдЖрдЬ рд╣рдо рдмाрд▓ рд╡िрдХाрд╕ рдХे рд╕рдмрд╕े рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рдФрд░ рдкрд╣рд▓े рдЕрдз्рдпाрдп рдХी рд╢ुрд░ुрдЖрдд рдХрд░ рд░рд╣े рд╣ैं। рдЗрд╕ рдкोрд╕्рдЯ рдоें рд╣рдо "рд╡िрдХाрд╕ рдХी рдЕрд╡рдзाрд░рдгा" (Concept of Development) рдХो рдЗрддрдиी рдЧрд╣рд░ाрдИ рдФрд░ рд╡िрд╕्рддाрд░ рд╕े рд╕рдордЭेंрдЧे рдХि рдЖрдкрдХो рдХिрд╕ी рдФрд░ рдХिрддाрдм рдХी рдЬрд░ूрд░рдд рдирд╣ीं рдкрдб़ेрдЧी। рд╣рдордиे рдЗрд╕ рдиोрдЯ्рд╕ рдХो UPTET рдХे рдирд╡ीрдирддрдо рд╕िрд▓ेрдмрд╕ рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░ рддैрдпाрд░ рдХिрдпा рд╣ै। ​ 1. рд╡िрдХाрд╕ рдХा рдЕрд░्рде (Meaning of Development) ​рд╕ाрдоाрди्рдп рднाрд╖ा рдоें рд╣рдо 'рд╡िрдХाрд╕' рдХा рдЕрд░्рде 'рдмрдв़рдиे' рдпा 'рдЕрдзिрдХ рд╣ोрдиे' рд╕े рд▓рдЧाрддे рд╣ैं, рд▓ेрдХिрди рдордиोрд╡िрдЬ्рдЮाрди (Psychology) рдоें рд╡िрдХाрд╕ рдХा рдЕрд░्рде рдмрд╣ुрдд рд╡्рдпाрдкрдХ рд╣ै। ​ рд╡िрдХाрд╕ (Development) рдПрдХ рдРрд╕ी рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा рд╣ै рдЬो рд╕рддрдд (Continuous) рдЪрд▓рддी рд░рд╣рддी рд╣ै। рдпрд╣ рдЧрд░्рднрдзाрд░рдг (Conception) рд╕े рд╢ुрд░ू рд╣ोрдХрд░ рдоृрдд्рдпुрдкрд░्рдпंрдд (Till Death) рдЪрд▓рддी рд╣ै। рд╡िрдХाрд╕ рдХेрд╡рд▓ рд╢ाрд░ीрд░िрдХ рдирд╣ीं рд╣ोрдд...

UPTET SST most important top 100 PYQ in Hindi

  рдирдорд╕्рдХाрд░ рджोрд╕्рддों! ​ SK SACHIN CLASSES рдХे рдЗрд╕ рдирдП рдФрд░ рдмेрд╣рдж рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рдм्рд▓ॉрдЧ рдкोрд╕्рдЯ рдоें рдЖрдкрдХा рдмрд╣ुрдд-рдмрд╣ुрдд рд╕्рд╡ाрдЧрдд рд╣ै। ​рдЕрдЧрд░ рдЖрдк рднी UPTET рдкेрдкрд░-2 рдХी рддैрдпाрд░ी рдХрд░ рд░рд╣े рд╣ैं рдФрд░ рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рдЕрдз्рдпрдпрди (SST) рд╡िрд╖рдп рдоें 60 рдоें рд╕े рдмेрд╣рддрд░ीрди рдЕंрдХ рд╣ाрд╕िрд▓ рдХрд░рдиा рдЪाрд╣рддे рд╣ैं, рддो рдЖрдк рдмिрд▓्рдХुрд▓ рд╕рд╣ी рдЬрдЧрд╣ рдкрд░ рдЖрдП рд╣ैं। рдХिрд╕ी рднी рд╢िрдХ्рд╖рдХ рднрд░्рддी рдкрд░ीрдХ्рд╖ा (рдЬैрд╕े UPTET, CTET рдпा Super TET) рдоें рд╕рдлрд▓рддा рдкाрдиे рдХा рд╕рдмрд╕े рдЕрдЪूрдХ рддрд░ीрдХा рд╣ोрддा рд╣ै— рдкिрдЫрд▓े рд╡рд░्рд╖ों рдХे рдк्рд░рд╢्рдиों (PYQs) рдХा рдЕрдЪ्рдЫे рд╕े рдЕрдн्рдпाрд╕ рдХрд░рдиा। рдХрдИ рдмाрд░ рдкрд░ीрдХ्рд╖ा рдоें рдкुрд░ाрдиे рдк्рд░рд╢्рди рд╣ी рд╕ीрдзे рддौрд░ рдкрд░ рд░िрдкीрдЯ рд╣ो рдЬाрддे рд╣ैं। ​рдЗрд╕ी рдмाрдд рдХो рдз्рдпाрди рдоें рд░рдЦрддे рд╣ुрдП, рдЖрдЬ рдХे рдЗрд╕ рдкोрд╕्рдЯ рдоें рдоैं рдЖрдкрдХे рд▓िрдП рд▓ेрдХрд░ рдЖрдпा рд╣ूँ UPTET SST рдХे рдЯॉрдк 100 рд╕рдмрд╕े рдЬ्рдпाрджा рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рдмрд╣ुрд╡िрдХрд▓्рдкीрдп рдк्рд░рд╢्рди (Most Important PYQs) । ​рдЗрд╕ рдкोрд╕्рдЯ рдХी рд╕рдмрд╕े рдЦाрд╕ рдмाрдд рдпрд╣ рд╣ै рдХि рдЗрд╕рдоें рдХेрд╡рд▓ рд╕рд╣ी рдЙрдд्рддрд░ рд╣ी рдирд╣ीं рдмрддाрдпा рдЧрдпा рд╣ै, рдмрд▓्рдХि рд╣рд░ рдк्рд░рд╢्рди рдХे рдиीрдЪे рдмिрд▓्рдХुрд▓ рд╕рд░рд▓ рднाрд╖ा рдоें рдЙрд╕рдХी 'рд╡िрд╕्рддृрдд рд╡्рдпाрдЦ्рдпा' рднी рджी рдЧрдИ рд╣ै। рдЗрд╕рд╕े рдЖрдкрдХो рдЪीрдЬों рдХो рд░рдЯрдиा рдирд╣ीं рдкрдб़ेрдЧा рдФрд░ рдкрд░ीрдХ्рд╖ा рдоें рдк्рд░рд╢्рди рдеोрдб़ा рдШुрдоाрдХрд░ рднी рдкूрдЫा рдЬाрдП, рддो рдЖрдк рдЖрд╕ाрдиी рд╕े рд╕рд╣ी рдЙрдд्рддрд░ рдкрд╣рдЪाрди рд▓ेंрдЧे рдФрд░ рдЖрдкрдХे рдиंрдмрд░ рдкрдХ्рдХे рд╣ो рдЬाрдПंрдЧे। ​рддो рдЪрд▓िрдП, рдмिрдиा рд╕рдо...

UPTET Hindi Chapter 1: рд╣िंрджी рд╡рд░्рдгрдоाрд▓ा (рд╕्рд╡рд░ рдПрд╡ं рд╡्рдпंрдЬрди) | 2000+ Words рд░ाрдордмाрдг рдиोрдЯ्рд╕ & 50 MCQ (SK SACHIN CLASSES)

  ​⭐ рдЕрдз्рдпाрдп 01 : рд╣िंрджी рд╡рд░्рдгрдоाрд▓ा (рд╕्рд╡рд░ рдПрд╡ं рд╡्рдпंрдЬрди) - UPTET рд░ाрдордмाрдг рдорд╣ा-рдПрдкिрд╕ोрдб ⭐ ​ SK SACHIN CLASSES рд╕्рдкेрд╢рд▓: рднाрд╡ी рд╢िрдХ्рд╖рдХों! рд╣िं рджी рд╡्рдпाрдХрд░рдг рдХी рдиींрд╡ 'рд╡рд░्рдгрдоाрд▓ा' рдкрд░ рд╣ी рдЯिрдХी рд╣ै। рд╢िрдХ्рд╖рдХ рдкाрдд्рд░рддा рдкрд░ीрдХ्рд╖ा (UPTET рдФрд░ CTET) рдХे рджोрдиों рд╕्рддрд░ों (Primary & Junior) рдоें рд╡рд░्рдгрдоाрд▓ा рд╕े рдХрдо рд╕े рдХрдо 3 рд╕े 4 рдк्рд░рд╢्рди рдиिрд╢्рдЪिрдд рд░ूрдк рд╕े рдкूрдЫे рдЬाрддे рд╣ैं। рд╡рд░्рдгों рдХे рдЙрдЪ्рдЪाрд░рдг рд╕्рдеाрди, рдЕрд▓्рдкрдк्рд░ाрдг-рдорд╣ाрдк्рд░ाрдг, рдФрд░ рдЕрдШोрд╖-рд╕рдШोрд╖ рдоें рдЫाрдд्рд░ рдЕрдХ्рд╕рд░ рдн्рд░рдоिрдд рд╣ोрддे рд╣ैं। рдЗрд╕ 2000+ рд╢рдм्рджों рдХे рд╡िрд╕्рддृрдд рд░ाрдордмाрдг рд▓ेрдЦ рдоें рд╣рдо рд╡рд░्рдгрдоाрд▓ा рдХा рдРрд╕ा 'рдкोрд╕्рдЯрдоाрд░्рдЯрдо' рдХрд░ेंрдЧे рдХि рдкрд░ीрдХ्рд╖ा рдоें рдЖрдкрдХा рдПрдХ рднी рдк्рд░рд╢्рди рдЧрд▓рдд рдирд╣ीं рд╣ोрдЧा। ​⭐ 1. рд╡рд░्рдг рдФрд░ рд╡рд░्рдгрдоाрд▓ा (Varna and Varnamala) рдХा рдЕрд░्рде ​⭐ рдз्рд╡рдиि (Sound): рднाрд╖ा рдХी рд╕рдмрд╕े рдЫोрдЯी рдоौрдЦिрдХ рдЗрдХाрдИ рдз्рд╡рдиि рдХрд╣рд▓ाрддी рд╣ै। ​⭐ рд╡рд░्рдг (Letter): рднाрд╖ा рдХी рд╕рдмрд╕े рдЫोрдЯी рд▓िрдЦिрдд рдЗрдХाрдИ рдЬिрд╕рдХे рдФрд░ рдЯुрдХрдб़े (рдЦंрдб) рдирд╣ीं рдХिрдП рдЬा рд╕рдХрддे, рдЙрд╕े 'рд╡рд░्рдг' рдХрд╣рддे рд╣ैं (рдЬैрд╕े- рдЕ, рдХ्, рдЦ्)। ​⭐ рд╡рд░्рдгрдоाрд▓ा: рд╡рд░्рдгों рдХे рд╡्рдпрд╡рд╕्рдеिрдд рдФрд░ рдХ्рд░рдордмрдж्рдз рд╕рдоूрд╣ рдХो 'рд╡рд░्рдгрдоाрд▓ा' (Alphabet) рдХрд╣ा рдЬाрддा рд╣ै। ​⭐ рдХुрд▓ рд╡рд░्рдг: рд╣िंрджी рд╡рд░्рдгрдоाрд▓ा рдоें рдХुрд▓ 52 рд╡рд░्рдг рд╣ोрддे рд╣ैं (11 рд╕्рд╡рд░ + 2 рдЕрдпोрдЧрд╡ाрд╣ + 33 рдоूрд▓ рд╡्...

UPTET EVS Top 100 Questions 2026 | рдкрд░्рдпाрд╡рд░рдг рдЕрдз्рдпрдпрди рдХे рд░ाрдордмाрдг PYQ - SK SACHIN CLASSES

рдирдорд╕्рдХाрд░ рджोрд╕्рддों! SK SACHIN CLASSES рдоें рдЖрдкрдХा рд╕्рд╡ाрдЧрдд рд╣ै। рд╢िрдХ्рд╖рдХ рднрд░्рддी (UPTET 2026 рдФрд░ Super TET) рдоें рдкрд░्рдпाрд╡рд░рдг рдЕрдз्рдпрдпрди (EVS) рдПрдХ рдРрд╕ा рд╡िрд╖рдп рд╣ै рдЬिрд╕рдоें рднूрдЧोрд▓, рд╡िрдЬ्рдЮाрди, рд╕ंрд╡िрдзाрди рдФрд░ рдпूрдкी рд╕्рдкेрд╢рд▓ рд╕рдм рдХुрдЫ рд╢ाрдоिрд▓ рд╣ोрддा рд╣ै। рдЕрдЧрд░ рдЖрдк рдЗрд╕рдоें 30/30 рдХा рд╕्рдХोрд░ рдХрд░рдиा рдЪाрд╣рддे рд╣ैं, рддो рдкिрдЫрд▓े рд╡рд░्рд╖ों рдХे рдк्рд░рд╢्рди (PYQ) рдФрд░ рд╕ंрднाрд╡िрдд рдк्рд░рд╢्рдиों рдХा рдЕрдн्рдпाрд╕ рдмрд╣ुрдд рдЬрд░ूрд░ी рд╣ै। рдЖрдЬ рд╣рдо рдЖрдкрдХे рд▓िрдП UPTET EVS рдХे рдЯॉрдк 100 рд░ाрдордмाрдг рдк्рд░рд╢्рди рд▓ेрдХрд░ рдЖрдП рд╣ैं। рд╣рд░ рдк्рд░рд╢्рди рдХे рдиीрдЪे рджी рдЧрдИ 'рд╡्рдпाрдЦ्рдпा' рдФрд░ 'рдЬाрджुрдИ рдЯ्рд░िрдХ्рд╕' рдХो рдЬрд░ूрд░ рдиोрдЯ рдХрд░ें, рдХ्рдпोंрдХि рдЕрд╕рд▓ी рд╕рд╡ाрд▓ рд╡рд╣ीं рд╕े рдмрдирддे рд╣ैं। рдЪрд▓िрдП рд╢ुрд░ू рдХрд░рддे рд╣ैं! ЁЯСЗ

UPTET 2026 рдкрд░्рдпाрд╡рд░рдг рдЕрдз्рдпрдпрди (EVS) Chapter 1: рдкрд░िрд╡ाрд░ (Family) рдПрд╡ं рдоिрдд्рд░ | SK SACHIN CLASSES

  ​ЁЯМЯ UPTET 2026: рдкрд░्рдпाрд╡рд░рдг рдЕрдз्рдпрдпрди (EVS) рдЕрдз्рдпाрдп 1 - рдкрд░िрд╡ाрд░ (Family) (рд╡िрд╕्рддृрдд рдиोрдЯ्рд╕) ЁЯМЯ ​рджोрд╕्рддों, SK SACHIN CLASSES рдХे рд╢िрдХ्рд╖ा рдоंрдЪ рдкрд░ рдЖрдкрдХा рдмрд╣ुрдд-рдмрд╣ुрдд рд╕्рд╡ाрдЧрдд рд╣ै! рдЖрдЬ рд╕े рд╣рдо UPTET (Paper 1) рдХे рд▓िрдП рд╕рдмрд╕े рд╕्рдХोрд░िंрдЧ рдФрд░ рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рд╡िрд╖рдп рдкрд░्рдпाрд╡рд░рдг рдЕрдз्рдпрдпрди (EVS - Environmental Studies) рдХी рд╢ाрдирджाрд░ рд╢ुрд░ुрдЖрдд рдХрд░рдиे рдЬा рд░рд╣े рд╣ैं। ​рд╣рдоाрд░ी рдХिрддाрдм рдХी рд╡िрд╖рдп-рд╕ूрдЪी рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░ рд╣рдоाрд░ा рдкрд╣рд▓ा рдЕрдз्рдпाрдп рд╣ै— "рдкрд░िрд╡ाрд░ (Family)" । UPTET рдХी рдкрд░ीрдХ्рд╖ा рдоें рд╣рд░ рд╕ाрд▓ 'рдкрд░िрд╡ाрд░ рдХे рдк्рд░рдХाрд░', 'рдмाрд▓ рд╡िрд╡ाрд╣ (рд╢ाрд░рджा рдПрдХ्рдЯ)' рдФрд░ 'рджрд╣ेрдЬ рдк्рд░рдеा' рд╕े рдЬुрдб़े рд╕ीрдзे рддрде्рдп рдкूрдЫे рдЬाрддे рд╣ैं। рдмрдЪ्рдЪा рд╕рдмрд╕े рдкрд╣рд▓े рдЕрдкрдиे рдкрд░िрд╡ाрд░ рд╕े рд╣ी рд╕ीрдЦрдиा рд╢ुрд░ू рдХрд░рддा рд╣ै, рдЗрд╕рд▓िрдП рдкрд░्рдпाрд╡рд░рдг рдХी рд╢ुрд░ुрдЖрдд рднी 'рдкрд░िрд╡ाрд░' рд╕े рд╣ी рд╣ोрддी рд╣ै। рдЖрдЗрдП, рдЗрд╕ рдЕрдз्рдпाрдп рдХे рд╣рд░ рдПрдХ рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рдмिंрджु рдХो рдмрд╣ुрдд рд╣ी рдЖрд╕ाрди рднाрд╖ा рдоें рд╕рдордЭрддे рд╣ैं। ​ЁЯФ╣ 1. 'рдкрд░िрд╡ाрд░' рдХा рдЕрд░्рде рдФрд░ рдЙрдд्рдкрдд्рддि (Meaning & Origin) ​рдордиुрд╖्рдп рдПрдХ рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рдк्рд░ाрдгी рд╣ै рдФрд░ 'рдкрд░िрд╡ाрд░' рд╕рдоाрдЬ рдХी рд╕рдмрд╕े рдЫोрдЯी рдФрд░ рд╕рдмрд╕े рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рдЗрдХाрдИ (Unit) рд╣ै। ​ UPTET рдлैрдХ्рдЯ: рдЕंрдЧ्рд░ेрдЬी рдХे рд╢рдм्рдж 'Family' рдХी рдЙрдд्рдкрдд्рддि рд▓ैрдЯिрди рднाрд╖ा рдХे рд╢рдм्рдж 'Famulus...

UPTET Maths Paper 1: рдЕрдз्рдпाрдп 17 - рдЖँрдХрдб़ों рдХा рдк्рд░рд╕्рддुрддीрдХрд░рдг рдПрд╡ं рдиिрд░ूрдкрдг (Data Interpretation)

UPTET Maths: рдЕрдз्рдпाрдп 17 - рдЖँрдХрдб़ों рдХा рдк्рд░рд╕्рддुрддीрдХрд░рдг рдПрд╡ं рдиिрд░ूрдкрдг рдк्рд░िрдп рдЫाрдд्рд░ों, SK SACHIN CLASSES рдоें рдЖрдкрдХा рд╕्рд╡ाрдЧрдд рд╣ै। UPTET 2026 рдХी рдкрд░ीрдХ्рд╖ा рдоें 'рдЖँрдХрдб़ों рдХा рдиिрд░ूрдкрдг (Data Representation)' рдПрдХ рдмрд╣ुрдд рд╣ी рд╕्рдХोрд░िंрдЧ рдЕрдз्рдпाрдп рд╣ै। рдЗрд╕рдоें рдЖрдкрдХो рдПрдХ рдЪिрдд्рд░, рдЧ्рд░ाрдл рдпा рдЯेрдмрд▓ рджी рдЬाрддी рд╣ै рдФрд░ рдЙрд╕ी рдХो рджेрдЦрдХрд░ $ 2-3 $ рдк्рд░рд╢्рдиों рдХे рдЙрдд्рддрд░ рджेрдиे рд╣ोрддे рд╣ैं। рдЗрд╕рдоें рдХुрдЫ рднी рд░рдЯрдиा рдирд╣ीं рд╣ोрддा, рдмрд╕ рдЧ्рд░ाрдл рдХो рд╕рд╣ी рддрд░ीрдХे рд╕े 'рдкрдв़рдиा' рдЖрдиा рдЪाрд╣िрдП। рдЖрдЗрдП рдЗрд╕े рдмिрд▓्рдХुрд▓ рд╕рд░рд▓ рднाрд╖ा рдоें рд╕рдордЭрддे рд╣ैं। 1. рд╕ाрд░рдгीрдХрд░рдг (Tabulation / Data Table) рдЬрдм рдЖँрдХрдб़ों рдХो рдкंрдХ्рддिрдпों (Rows) рдФрд░ рд╕्рддंрднों (Columns) рдоें рд╕рдЬाрдХрд░ рд░рдЦा рдЬाрддा рд╣ै, рддो рдЙрд╕े рд╕ाрд░рдгी рдХрд╣рддे рд╣ैं। рдЗрд╕рдоें рдЖрдкрдХो рдХेрд╡рд▓ рд╕ंрдЦ्рдпाрдУं рдХो рдвूँрдврдХрд░ рдЬोрдб़рдиा, рдШрдЯाрдиा рдпा рдк्рд░рддिрд╢рдд рдиिрдХाрд▓рдиा рд╣ोрддा рд╣ै। рдЙрджाрд╣рд░рдг 1: рдПрдХ рд╕्рдХूрд▓ рдоें рдХрдХ्рд╖ा 1 рд╕े 5 рддрдХ рдХे рдЫाрдд्рд░ों рдХी рд╕ंрдЦ्рдпा рдЗрд╕ рдк्рд░рдХाрд░ рд╣ै: рдХрдХ्рд╖ा 1: $ 40 $ рдХрдХ्рд╖ा 2: $ 35 $ рдХрдХ्рд╖ा 3: $ 45 $ рдХрдХ्рд╖ा 4: $ 30 $ рдХрдХ्рд╖ा 5: $ 50 $ рдк्рд░рд╢्рди: рдХрдХ्рд╖ा 3 рдФрд░ 5 рдХे рдЫाрдд्рд░ों рдХी рдХुрд▓ рд╕ंрдЦ्рдпा, рдХрдХ्рд╖ा 1 рдФрд░ 4 рдХे рдЫाрдд्рд░ों рдХी рдХुрд▓ рд╕ंрдЦ्рдпा рд╕े рдХिрддрдиी рдЕрдзिрдХ рд╣ै? рд╣рд▓: ЁЯСЙ рдХрдХ्рд╖ा 3 ...

UPTET SST Paper 2 Most Important PYQ in Hindi | Top 100 Questions

UPTET SST Top 50 Important PYQs in Hindi (рд╡्рдпाрдЦ्рдпा рд╕рд╣िрдд) – SK SACHIN CLASSES ​рдирдорд╕्рдХाрд░ рджोрд╕्рддों! SK SACHIN CLASSES рдоें рдЖрдкрдХा рд╕्рд╡ाрдЧрдд рд╣ै। рдЕрдЧрд░ рдЖрдк UPTET Paper-2 (рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рдЕрдз्рдпрдпрди/SST) рдХी рддैрдпाрд░ी рдХрд░ рд░рд╣े рд╣ैं, рддो рдпрд╣ рдкोрд╕्рдЯ рдЖрдкрдХे рд▓िрдП рд░ाрдордмाрдг рд╕ाрдмिрдд рд╣ोрдиे рд╡ाрд▓ी рд╣ै। ​рдЗрд╕ рдкोрд╕्рдЯ рдоें рд╣рдо рдЖрдкрдХे рд▓िрдП рд▓ेрдХрд░ рдЖрдП рд╣ैं UPTET SST рдХे рдЯॉрдк 50 рдкिрдЫрд▓े рд╡рд░्рд╖ों рдХे рдЕрддि рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рдк्рд░рд╢्рди (PYQs) , рд╡ो рднी рд╡िрд╕्рддृрдд рд╡्рдпाрдЦ्рдпा рдХे рд╕ाрде। рдпे рдк्рд░рд╢्рди рдмाрд░-рдмाрд░ рдкрд░ीрдХ्рд╖ा рдоें рдкूрдЫे рдЬाрддे рд╣ैं। рддो рдЪрд▓िрдП рд╢ुрд░ू рдХрд░рддे рд╣ैं! рдк्рд░рд╢्рди 1. рд╣рдб़рдк्рдкा рд╕рдн्рдпрддा рдХी рдЦोрдЬ рдХिрд╕рдиे рдХी рдеी? (A) рд░ाрдЦाрд▓рджाрд╕ рдмрдирд░्рдЬी |  (B) рджрдпाрд░ाрдо рд╕ाрд╣рдиी |  (C) рд╕рд░ рдЬॉрди рдоाрд░्рд╢рд▓ |  (D) рдП. рдХрдиिंрдШрдо рдЙрдд्рддрд░: (B) рджрдпाрд░ाрдо рд╕ाрд╣рдиी рд╡्рдпाрдЦ्рдпा: рд╣рдб़рдк्рдкा рд╕рдн्рдпрддा рдХी рдЦोрдЬ 1921 рдоें рджрдпाрд░ाрдо рд╕ाрд╣рдиी рдиे рдХी рдеी। рдпрд╣ рд╕्рдерд▓ рдкाрдХिрд╕्рддाрди рдХे рдкंрдЬाрдм рдк्рд░ांрдд рдоें рд░ाрд╡ी рдирджी рдХे рддрдЯ рдкрд░ рд╕्рдеिрдд рд╣ै। ​ рдк्рд░рд╢्рди 2. 'рд╕рдд्рдпрдоेрд╡ рдЬрдпрддे' рд╢рдм्рдж рдХрд╣ाँ рд╕े рд▓िрдпा рдЧрдпा рд╣ै? (A) рдоुंрдбрдХोрдкрдиिрд╖рдж |  (B) рдЛрдЧ्рд╡ेрдж |  (C) рд░ाрдоाрдпрдг |  (D) рднрдЧрд╡рдж्рдЧीрддा рдЙрдд्рддрд░: (A) рдоुंрдбрдХोрдкрдиिрд╖рдж рд╡्рдпाрдЦ्рдпा: рднाрд░рдд рдХा рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдЖрджрд░्рд╢ рд╡ाрдХ्рдп 'рд╕рдд्рдпрдоेрд╡ рдЬрдпрддे' (рд╕рдд्рдп рдХी рд╣ी рдЬीрдд рд╣ोрддी рд╣ै) рдоुंрдбрдХोрдкрдиिрд╖рдж рд╕े...

UPTET Maths Paper 1: рд╕ाрдзाрд░рдг рдм्рдпाрдЬ (Simple Interest) - Notes, Formulas & Tricks in Hindi

UPTET Maths: рдЕрдз्рдпाрдп 8 - рд╕ाрдзाрд░рдг рдм्рдпाрдЬ (Simple Interest) рдХा рд╕рдо्рдкूрд░्рдг рдЕрдз्рдпрдпрди рдк्рд░िрдп рдЫाрдд्рд░ों, SK SACHIN CLASSES рдоें рдЖрдкрдХा рд╕्рд╡ाрдЧрдд рд╣ै। UPTET 2026 рдкрд░ीрдХ्рд╖ा рдХे рд▓िрдП 'рд╕ाрдзाрд░рдг рдм्рдпाрдЬ (Simple Interest)' рдПрдХ рдЕрдд्рдпंрдд рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рдЕрдз्рдпाрдп рд╣ै। рд╕ाрдзाрд░рдг рдм्рдпाрдЬ рдХी рдЦाрд╕िрдпрдд рдпрд╣ рд╣ै рдХि рдпрд╣ рд╣рд░ рд╕ाрд▓ рд╕рдоाрди рд░рд╣рддा рд╣ै (рдпрд╣ рдХрднी рдирд╣ीं рдмрджрд▓рддा, рдЬрдм рддрдХ рдХि рджрд░ рдпा рдоूрд▓рдзрди рди рдмрджрд▓े)। рдЖрдЬ рд╣рдо рдЗрд╕ рдЕрдз्рдпाрдп рдХे рдмेрд╕िрдХ рд╕ूрдд्рд░ों рд╕े рд▓ेрдХрд░ "рдзрди рдХे рдХрдИ рдЧुрдиा рд╣ोрдиे рд╡ाрд▓े" рдПрдбрд╡ांрд╕ рдк्рд░рд╢्рдиों рдХी рд╢ॉрд░्рдЯ рдЯ्рд░िрдХ्рд╕ рд╕ीрдЦेंрдЧे। 1. рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рд╢рдм्рджाрд╡рд▓ी (Important Terms) рдоूрд▓рдзрди (Principal - P): рд╡рд╣ рдзрди рдЬो рдЙрдзाрд░ рд▓िрдпा рдпा рджिрдпा рдЬाрддा рд╣ै, рдпा рдмैंрдХ рдоें рдЬрдоा рдХिрдпा рдЬाрддा рд╣ै। рдЗрд╕े рд╣рдоेрд╢ा $100\%$ рдоाрдиा рдЬाрддा рд╣ै। рджрд░ (Rate - R): $100$ рд░ुрдкрдпे рдкрд░ $1$ рд╡рд░्рд╖ рдоें рдоिрд▓рдиे рд╡ाрд▓ा рдм्рдпाрдЬ। рдЗрд╕े рдк्рд░рддिрд╢рдд ($\%$) рдоें рджрд░्рд╢ाрдпा рдЬाрддा рд╣ै। рд╕рдордп (Time - T): рдЬिрддрдиे рд╕рдордп рдХे рд▓िрдП рдзрди рдЙрдзाрд░ рджिрдпा рдЬाрддा рд╣ै (рд╡рд░्рд╖ों рдоें)। рд╕ाрдзाрд░рдг рдм्рдпाрдЬ (Simple Interest - SI): рдЙрдзाрд░ рд▓िрдП рдЧрдП рдзрди рдкрд░ рдЪुрдХाрдпा рдЧрдпा рдЕрддिрд░िрдХ्рдд рдкैрд╕ा। рдоिрд╢्рд░рдзрди (Amount - A): рдоूрд▓рдзрди рдФрд░ рдм्рдпाрдЬ рдХा рдХुрд▓ рдпोрдЧ। (рдоिрд╢्рд░рдзрди = рдоूрд▓рдзрди + рдм्рдпाрдЬ) 2. рдмे...
Home | About Us | Contact Us | Privacy Policy | Terms and Conditions | Disclaimer
⇨ рдЧ्рд░ुрдк рдоें рдЬुреЬें WhatsApp